ضرورت تنوع‌بخشی به سبد سوخت ایران برای کاهش وابستگی به بنزین

به گزارش خبرنگار مهر، ایران در سال‌های اخیر با رشد مصرف بنزین، فشار مضاعفی بر شبکه تولید، توزیع و تامین انرژی حمل‌ونقل خود تجربه کرده است؛ فشاری که هم از زاویه اقتصادی و هم از منظر امنیت انرژی، سیاست‌گذاران را به سمت تنوع‌بخشی به سبد سوخت سوق می‌دهد. تداوم اتکای بالا به بنزین، علاوه بر افزایش هزینه واردات یا جبران کسری فصلی، موجب می‌شود هر نوسان در تولید پالایشگاهی، هر اختلال در شبکه حمل‌ونقل و هر رشد ناگهانی تقاضا به سرعت به بازار داخلی منتقل شود.

کارشناسان انرژی معتقدند تنوع‌بخشی به سبد سوخت، صرفاً یک انتخاب فنی نیست بلکه بخشی از راهبرد پایداری انرژی کشور به شمار می‌رود. در این چارچوب، توسعه سوخت‌های جایگزین می‌تواند هم به کاهش مصرف بنزین کمک کند و هم فشار بر بودجه عمومی را کاهش دهد. به ویژه در شرایطی که یارانه پنهان انرژی بخش بزرگی از منابع کشور را می‌بلعد، اصلاح الگوی مصرف و جایگزینی بخشی از بنزین با سوخت‌های دیگر، از مهم‌ترین ابزارهای مدیریت تقاضا محسوب می‌شود.

از سوی دیگر، افزایش مصرف بنزین در کشور تنها به معنای رشد هزینه‌ها نیست. این روند، نیاز به سرمایه‌گذاری بیشتر در پالایشگاه‌ها، ناوگان حمل‌ونقل سوخت، ذخیره‌سازی و زیرساخت‌های توزیع را نیز بالا می‌برد. در چنین شرایطی، اگر سبد سوخت متنوع نباشد، هرگونه رشد ناگهانی تقاضا می‌تواند توازن عرضه و تقاضا را برهم بزند و دولت را ناچار به مداخله‌های پرهزینه کند. به همین دلیل، بسیاری از تحلیلگران تأکید دارند که سیاست انرژی ایران باید از تمرکز صرف بر افزایش تولید بنزین فاصله بگیرد و به سمت مدیریت هوشمند مصرف و توسعه سوخت‌های جایگزین حرکت کند.

چه گزینه‌هایی برای کاهش وابستگی وجود دارد؟

یکی از مهم‌ترین گزینه‌ها، تقویت مصرف CNG در ناوگان سبک و بخشی از ناوگان عمومی است. ایران از نظر ذخایر گاز طبیعی و زیرساخت‌های اولیه، ظرفیت مناسبی برای این کار دارد و تجربه سال‌های گذشته نیز نشان داده که هر زمان مشوق‌های قیمتی و زیرساختی فراهم بوده، بخشی از تقاضای بنزین به سمت گاز طبیعی فشرده منتقل شده است. با این حال، استمرار این روند نیازمند نوسازی جایگاه‌ها، بهبود خدمات تبدیل خودرو و اطمینان از پایداری عرضه گاز در فصول سرد است.

گزینه دیگر، توسعه خودروهای هیبریدی و برقی است. هرچند این مسیر …