خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، زهرا اسکندری: در روستای مصیبتآباد، انگار هیچ اتفاق سادهای قرار نیست ساده بماند؛ از سیل و سال تحویل گرفته تا مدرسه رفتن پیر و جوان. «سیبیل قرضی» نوشته فاطمه حسنی، که از سوی انتشارات میخ منتشر شده است، قصه نوجوانی به نام کرمعلی است که هر بار بر سر دوراهی میان وجدان و شیطنت قرار میگیرد و معمولاً نتیجه انتخابهایش، چیزی جز دردسر و موقعیتهای طنز نیست.
کرمعلی در دل خاطرات و حالوهوای روستاهای دهه ۶۰ زندگی میکند؛ جایی که لهجه مشهدی شخصیتها، رسم و رسوم محلی و مناسبات ساده زندگی روستایی، بخش مهمی از فضای داستان را میسازند. از ماجرای سیلی که برای اهالی روستا برده دارد اما برای کرمعلی و خانوادهاش «آورده» میآورد، تا برهای که آب او را از طویله به مغازه رسانده و کرمعلی را میان شیطنت و دلرحمی گرفتار میکند.
داستانهای کتاب فقط به شیطنتهای کرمعلی محدود نمیشود. ماجرای نهضت سوادآموزی و تلاش زنان و مردان روستا برای درس خواندن، تقلبهای دستهجمعی پیرمردها و پیرزنها، اعتقاد به «شگون» در لحظه تحویل سال و حتی خاطرات مربوط به خانواده کرمعلی، هرکدام موقعیتی طنز میسازند که در کنار خنده، تصویری از سبک زندگی و باورهای نسلهای گذشته ارائه میدهد.
نویسنده در این میان، کرمعلی را شخصیتی میان شیطنت و وجدان ساخته است؛ نوجوانی که ممکن است برای فرار از یک دردسر، دردسر بزرگتری درست کند، اما در لحظههای مهم، وجدانش اجازه نمیدهد بیتفاوت بماند. همین تضاد، موتور اصلی بسیاری از اتفاقات «سیبیل قرضی» است؛ کتابی که از دل خاطرات و فرهنگ عامه، طنزی خانوادگی و بومی خلق کرده است.
در ادامه، درباره شکلگیری شخصیت کرمعلی، فضای روستایی داستان، طنز موقعیت و خاطراتی که دستمایه روایت «سیبیل قرضی» شدهاند، با فاطمه حسنی به گفتگو پرداختیم.
* عنوان کتاب «سیبیل قرضی» است، اما در روایتهایی که خواندیم، ارتباط مستقیم و مشخصی میان این عنوان و داستانها دیده نمیشود. «سیبیل قرض» از کجا آمده و چه نسبتی با فضای کلی کتاب و شخصیتهای آن دارد؟
سیبیل قرضی یک مفهوم کنایی است. کنایه از کسی که گهگاهی در خلال ماجراهای زندگیش از مواجهه مستقیم و مسئولانه با مشکلات سر باز میزند و به شیوههای غیرمستقیم، مثل طنز و حتی سادهلوحانه …
