به گزارش خبرنگار مهر؛ در حاشیه نمایشگاه کتاب تاریخ معاصر در باغ کتاب تهران، با موسی حقانی، رئیس مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، پیرامون کارکرد راهبردی تاریخ در نبرد هویتی امروز به گفتگو نشستیم؛ مباحثهای که از تبیین تاریخ بهمثابه دانشی بازدارنده و هویتبخش آغاز شد و با کالبدشکافی شگردهای استعمار در تحقیر فرهنگی، بزک دوران پهلوی، عبرتهای کودتای ۲۸ مرداد و شیوههای انتقال حافظه تاریخی به نسل جوان امتداد یافت.
تاریخ؛ دانش هویتبخش و پندآموز
چرا مطالعه تاریخ برای ملتها اهمیت دارد و چرا این اهمیت درباره تاریخ معاصر ایران بیشتر است؟
مطالعه تاریخ برای هر ملتی یک امر لازم و ضروری است؛ چراکه اگر ملتی بخواهد با هویت خودش آشنا شود، بداند چه هویتی دارد، چه موقعیتی دارد و در کجا ایستاده است، باید حداقل تاریخ خودش را یک مرور و بررسی جدی داشته باشد و نسبت به تحولات مهم تاریخی کشورش اشراف پیدا کند.
شاید بعضی افراد علاقه یا حوصله ورود به جزئیات تاریخ را نداشته باشند. اینکه کسی بخواهد جزئیات اتفاقات تاریخی را دنبال کند، شاید بیشتر کار کسی باشد که رشتهاش تاریخ است یا به تاریخ علاقه دارد؛ اما تاریخ فقط برای این افراد نیست. تاریخ یک دانش راهبردی، یک دانش هویتبخش و یک دانش پندآموز است.
تاریخ میتواند ما را نسبت به نقاط قوت و ضعف خودمان آشنا کند. وقتی گذشته را بررسی میکنیم، در واقع گذشته خودمان را بررسی میکنیم؛ چون ما ادامه گذشتگان خودمان هستیم. بنابراین وقتی نسبت به تجربههایی که گذشتگان داشتهاند اشراف پیدا میکنیم، از تجربههای موفق بهره میبریم و تجربههای ناموفق و شکستها نیز برای ما باعث پند و عبرت میشود.
این مسئله برای ملت ایران اهمیت بیشتری دارد. ملتی با سابقه تمدنی چند هزار ساله، ظرفیتهای بزرگی را برای بشریت ایجاد کرده است؛ نه فقط برای مردم خودش. این ظرفیتهای عظیم را فقط از طریق تاریخ میتوان شناخت و از آن استفاده کرد.
ما امروز در یک نبرد تمدنی قرار داریم. تمدن غرب وامدار تمدن ایرانی است و قدمت تمدن ایرانی بهمراتب بیشتر از عمر بسیاری از کشورهایی است که امروز در زمره قدرتهای بزرگ قرار دارند. اگر سابقه تاریخی آمریکا را نگاه کنید، حتی با یک محاسبه بسیار خوشبینانه، با کشوری مواجه هستید که حدود …
