اگر صلح امام حسن(ع) نبود،هسته مرکزی نخبگان تشیع همه به شهادت می‌رسیدند

خبرگزاری مهر-دین، حوزه و اندیشه-عصمت علی آبادی : امروز سالروز شهادت امام مجتبی(ع) است.شخصیت امام حسن مجتبی (ع) از درخشان‌ترین و در عین حال مظلوم‌ترین چهره‌های تاریخ اسلام است؛ امامی که عظمت علمی، کرامت اخلاقی، تدبیر سیاسی و صبر تاریخی ایشان، کمتر از آنچه شایسته است در افکار عمومی بازخوانی شده است. زندگانی آن حضرت، به‌ویژه در ماجرای صلح با معاویه، عرصه‌ای روشن برای فهم عمیق‌تر از امامت، حفظ کیان اسلام و نسبت میان مصلحت الهی و کنش سیاسی معصوم است. بازخوانی این سیره نورانی، نه فقط برای شناخت یک مقطع تاریخی، بلکه برای فهم منطق بصیرت و تدبیر در تاریخ اهل‌بیت (ع) ضرورتی جدی دارد.

در گفتگو با سعید طاووسی مسرور، تلاش شده است ابعاد مختلف حیات سیاسی و اجتماعی امام حسن (ع) با نگاهی تحلیلی و مستند بررسی شود که حاصل آن در ادامه تقدیم می شود:

*برخی صلح امام حسن (ع) را در تضاد با قیام امام حسین (ع) می‌بینند؛ ریشه‌های مشترک این دو حرکت در حفظ کیان اسلام چه بود؟

نگاه سطحی به تاریخ تشیع، گاه به اشتباه نوعی دوگانگی رفتار سیاسی میان امام حسن (ع) و امام حسین (ع) را برداشت می‌کند؛ در حالی که از منظر کلام شیعی، هر دو امام نور واحدی هستند که بر اساس تکالیف الهی و مقتضیات زمانه خود عمل کرده‌اند. صلح امام حسن (ع) و قیام امام حسین (ع) دو روی یک سکه در استراتژی صیانت از اسلام ناب محمدی هستند. پیامبر اکرم (ص) پیشاپیش با فرموده تاریخی خود مبنی بر اینکه حسن و حسین هر دو امام هستند، چه قیام کنند و چه صلح نمایند، مشروعیت و ریشه مشترک تصمیمات این دو بزرگوار را برای امت اسلامی پایه‌گذاری کردند.

اگر صلح امام حسن (ع) رخ نمی‌داد و جنگ با معاویه تا مرز نابودی کامل جبهه حق پیش می‌رفت، هسته مرکزی و نخبگان جریان تشیع که حافظان واقعی سنت پیامبر (ص) بودند، همگی در میدان جنگ شهید می‌شدند. امام حسن (ع) با فدا کردن آبروی ظاهری خود در میان مردم، جانِ صحابه وفادار و شیعیان خالصی چون حجر بن عدی و میثم تمار را حفظ کردند. همین بقای شیعیان بود که هسته اولیه و کادرسازی لازم را برای قیام کربلا در سال شصت و یک هجری فراهم آورد و بدون صلح حسنی، یاران حسین در عاشورا وجود خارجی نداشتند.

*تفاوت اصلی چه بود؟

تفاوت اساسی شرایط دو امام …