افزایش اقتدار و قدرت پایدار ایران مهم‌ترین بازدارندگی علیه استکبار

یادداشت مهمان- سعید شهرابی فراهانی، تحلیلگر مسائل راهبردی، امنیتی، روابط بین‌الملل و حوزه امنیت ملی: در محیط متحول امنیتی و ژئوپلیتیکی منطقه، جمهوری اسلامی ایران با مجموعه‌ای از تهدیدهای چندلایه مواجه است؛ تهدیدهایی که دیگر صرفاً در قالب تقابل نظامی تعریف نمی‌شوند و ابعاد سیاسی، اقتصادی، رسانه‌ای، شناختی، دیپلماتیک و اجتماعی را نیز دربرمی‌گیرند. در چنین شرایطی، مسئله اصلی تنها «عبور از بحران» نیست؛ بلکه چگونگی تبدیل فشارهای راهبردی به فرصتی برای افزایش تاب‌آوری، انسجام و قدرت ملی است.

جمهوری اسلامی ایران نباید در برابر تهدیدها از حقوق و منافع ملی خود عقب‌نشینی کند؛ اما پاسخ مؤثر به تهدید نیز مستلزم شناخت دقیق صحنه، تصمیم‌گیری سنجیده، شجاعت راهبردی و استفاده همزمان از ظرفیت‌های دفاعی، سیاسی، اقتصادی و دیپلماتیک است.

امنیت ملی؛ یک مفهوم چندبعدی

مهم‌ترین نکته در این چارچوب، نگاه جامع به مفهوم امنیت ملی است. امنیت صرفاً به معنای برخورداری از توان نظامی نیست. امنیت پایدار زمانی شکل می‌گیرد که توان دفاعی کشور با ثبات اقتصادی، رفاه عمومی، انسجام اجتماعی، سرمایه انسانی، قدرت دیپلماتیک و اعتماد عمومی همراه شود.

ازاین منظر، قدرت ملی را باید یک منظومه به‌هم‌پیوسته دانست. هر اندازه یکی از اجزای این منظومه تضعیف شود، توان کشور برای مدیریت بحران‌های پیچیده نیز کاهش می‌یابد. بنابراین سیاست امنیتی موفق باید همزمان به «امنیت کشور» و «امنیت و رفاه جامعه» توجه داشته باشد.

بازدارندگی؛ زبان جلوگیری از جنگ

بازدارندگی مؤثر لزوماً به معنای ورود به جنگ نیست؛ بلکه در اصل، سازوکاری برای جلوگیری از محاسبه اشتباه طرف مقابل است.

هرچه ظرفیت دفاعی، آمادگی ملی و توان پاسخ‌گویی یک کشور افزایش یابد، احتمال آنکه رقیب یا دشمن تصور کند می‌تواند با هزینه‌ای محدود اهداف خود را تحمیل کند، کاهش پیدا می‌کند.

دراین چارچوب، توسعه ظرفیت‌های دفاعی و حفظ آمادگی نیروهای مسلح، بخشی از معماری بازدارندگی محسوب می‌شود. با این حال، بازدارندگی پایدار تنها از تجهیزات نظامی تشکیل نمی‌شود؛ بلکه به کیفیت تصمیم‌گیری، توان فناوری، ظرفیت صنعتی، نیروی انسانی متخصص، تاب‌آوری اقتصادی و انسجام سیاسی ـ اجتماعی نیز وابسته است.

جنگ آینده؛ میدان تقابل …