به گزارش خبرنگار مهر، کتاب «فلسفه پزشکی؛ سیر تحول، مسائل و چشماندازها» نوشته علیرضا منجمی توسط انتشارات سمت منتشر شد. این کتاب به مطالعه تاریخی، مفهومی و انتقادی فلسفه پزشکی اختصاص دارد.
این اثر در سه بخش تدوین شده است؛ بخش نخست به زمینههای تاریخی ظهور فلسفه پزشکی میپردازد و تحول پزشکی را از طب عقلانی یونان و نظریه اخلاط، تا طب ردهبندی، آسیبشناسی تشریحی و شکلگیری نهاد بیمارستان دنبال میکند. نویسنده در این مسیر توضیح میدهد که برداشت از بیماری چگونه از تصور برهمخوردن تعادل اخلاط به فهم بیماری بهعنوان پدیدهای مکانمند، عینی و قابل مشاهده تغییر کرده است. این بخش همچنین بحران پزشکی، جایگاه علوم انسانی پزشکی و سنتهای فلسفه پزشکی در لهستان، فرانسه، آلمان و آمریکا را بررسی و تمایز فلسفه پزشکی با اخلاق زیستی و علوم انسانی سلامت را روشن می کند.
بخش دوم به مسائل مفهومی و معرفتی درونی پزشکی اختصاص دارد. چیستی پزشکی و نسبت آن با علم طبیعی، هنر درمان و عمل حرفهای، از مباحث اصلی این بخش است. در ادامه، نظریههای زیستی ـ آماری و کلنگر درباره سلامت و بیماری، رابطه بالینی میان پزشک و بیمار و صورتهای گوناگون انسانزدایی در سطوح نظری، عملی و نهادی بررسی میشوند. نویسنده استدلال بالینی را صرفاً کاربرد قواعد علمی نمیداند، بلکه آن را وابسته به قضاوت عملی یا فرونسیس میخواند. از همین منظر، ظرفیتها و محدودیتهای علوم شناختی و رویکردهای مبتنی بر محاسبه در طبابت مورد بحث قرار میگیرد و بر اهمیت تجربه ناخوشی و روایت بیمار در فرایند قضاوت بالینی تأکید میشود.
بخش سوم به افقهای جدید فلسفه پزشکی و نسبت آن با فناوری، جامعه و علوم انسانی ـ اجتماعی اختصاص دارد. طبیسازی، زیستسیاست، ساختار بهداشت عمومی، نقد اپیدمیولوژی و نقش فناوریهای پزشکی در تقویت مراقبت یا تشدید نگاه ابزارمحور، از مهمترین محورهای این بخشاند. طرح پزشکی بهمثابه علم فرد نیز توجه را به تفاوتهای فردی بیماران، زمینههای زیستی و اجتماعی زندگی آنان و محدودیت تعمیمهای صرفاً آماری معطوف میکند. نویسنده در پایان، وضعیت فلسفه پزشکی در ایران را بررسی میکند و ضمن اشاره به موانع توسعه این حوزه، پیشنهادهایی برای گسترش آن در آموزش، پژوهش …
