به گزارش خبرنگار مهر،دوران صدارت میرزا تقیخان امیرکبیر، با وجود کوتاهیِ زمانی آن، یکی از درخشانترین و سرنوشتسازترین برهههای تاریخ معاصر ایران بهشمار میرود.امیرکبیر که فرزند یک آشپز در دربار قاجار بود، تنها با اتکا به هوش، ذکاوت، سختکوشی و تدبیر والای خویش توانست به مقام صدراعظمی ناصرالدینشاه قاجار دست یابد. او زمانی اداره امور کشور را بر عهده گرفت که ساختار سیاسی، اداری و اقتصادی ایران دچار آشفتگی، فساد گسترده، ملوکالطوایفی و دخالتهای بیگانگان بود. مجموع زمان صدارت امیرکبیر تنها سه سال و دو ماه و بیست و هشت روز به طول انجامید، اما او در همین مدت کوتاه دست به اصلاحاتی بنیادین و زیربنایی زد که مسیر حرکت جامعه ایران را به سوی تمدن جدید و خودکفایی تغییر داد.
ناظمالاسلام کرمانی در توصیف نقش تاریخی او تأکید کرده است که امیرکبیر از نخستین کسانی بود که قدم نهادن ملت ایران در راه تمدن نوین را رقم زد. اصلاحات همهجانبه امیرکبیر در حوزههای سیاسی، اقتصادی، نظامی، بهداشتی، فرهنگی و بهویژه آموزش جدید، شالودهای استوار برای ایرانِ مدرن پیریزی کرد که نماد برجسته آن، تأسیس مدرسه دارالفنون بود.
اقدامات اصلاحی، ساختاری و اقتصادی امیرکبیر
امیرکبیر اصلاحات خود را از ساماندهی به مالیه و ساختار اداری کشور آغاز کرد؛ زیرا هنگام آغاز صدارت او، خزانه دولت بهکامل خالی شده بود و نظام مالیاتی از هیچ قانونی تبعیت نمیکرد. او برای نجات اقتصاد کشور، حقوق و مقرریهای بیحساب و کتاب درباریان، شاهزادگان و فرماندهان نظامی را کاهش داد یا قطع کرد و حتی مستمری شخص شاه را نیز محدود ساخت. مبارزه قاطع و بیامان با رشوه خواری، فساد اداری، خریدوفروش پستهای دولتی و پارتیبازی از دیگر گامهای استوار او در ایجاد نظام اداریِ مبتنی بر قانون و شایستهسالاری بود. امیرکبیر با حذف القاب زاید و بیمعنای درباریان و کوتاه کردن دست خائنان از بیتالمال، عدالت و قانونمداری را در امور اجرایی کشور حاکم کرد و با برقراری امنیت سراسری، گردنکشان و یاغیان را سرکوب ساخت.
در حوزه اقتصادی و صنعتی، نگاه امیرکبیر معطوف به خودکفایی ملی، تقویت تولید داخلی و کاهش وابستگی شدید کشور به کالاهای بیگانه بود. او بر این باور دانا بود که استفاده از کالاهای وارداتی در شرایطی که امکان تولید …
