خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، مائده سادات مرویان حسینی: لباسهای محلی زنان گیلان، رنگارنگ و چشمنوازند، دامنهای پرچین، روسریهای رنگی، جلیقههای تزئینشده و چادرشبهایی که به دور کمر بسته میشوند، تصویری زیبا از پوشش زنان این منطقه ساختند. اما در پشت این رنگها و فرمها، فقط یک عنصر زیباییشناختی قرار ندارد بلکه لباس هرکدام یک از اقوام ایران نمایانگر فرهنگهای بومی آن است؛ از شیوه کار و حضور اجتماعی گرفته تا شرایط اقلیمی، آیینها و هویت محلی، همه میتوانند خود را در پوشش مردمان یک جامعه نشان دهند. بنابراین، یکی از راههای شناخت فرهنگ و سنت یک جامعه، شناخت لباس و پوشاک مردم آن منطقه است. گیلان نیز از این قاعده مستثنی نیست، پوشاک محلی این استان با رنگهای بسیار متنوع و شاد، نقوش برگرفته از طبیعت و طرحهای متناسب با شیوه زندگی مردم، بخشی از حافظه فرهنگی این منطقه را نشان میدهد.
با این حال، استفاده از لباسهای محلی اقوام و همچنین استان گیلان در زندگیهای امروزی کمرنگ شده و این پوششها بیشتر در برخی مناطق، برای آیینها و مراسمات ویژه دیده میشوند. آسیب این مسئله فقط در کنار گذاشتهشدن یک نوع پوشش محلی نیست؛ بلکه بخشی از نشانهها و عناصر بصری یک فرهنگ ممکن است از چرخه زندگی روزمره حذف شود. در پشت این لباسهای رنگارنگ، سن، موقعیت اجتماعی، سبک زندگی، کار و آیین یک جامعه میتواند بازتاب پیدا کند. رنگها، نقوش و حتی نوع چیدمان برخی اجزای لباس، فراتر از زیبایی آن، حامل معنا هستند؛ به صورتی که در برخی لباسها، تفاوت پوشش زنان جوان و سالمند، تعداد نوارهای دامن، نقوش چادرشب و حتی شیوه بستن آن میتواند با موقعیت اجتماعی، سبک زندگی یا باورهای فرهنگی ارتباط داشته باشد.
در ادامه این گزارش، با نگاهی به پوشاک زنان گیلان، به این موضوع میپردزایم که کدام بخش از این پوشش حامل معنا و نشانه فرهنگی است و چه ارتباطی بین طراحی لباس، نقوش، رنگها و شیوه استفاده از آن با فرهنگ و زندگی مردم گیلان وجود دارد و آیا میتوان این عناصر را بهعنوان بخشی از ظرفیت صنایع فرهنگی، دوباره در طراحی پوشاک امروز به کار گرفت؟
دامنی که موقعیت اجتماعی زنان گیلان را روایت میکند
یکی از عناصر پوشاک زنان گیلانی، دامنهای پرچین است. در مرکز و شرق گیلان، برای دامن بلند و …
