به گزارش خبرگزاری مهر، روزنامه آگاه نوشت: مسئله هویت در ایران معاصر و چالشهای پیرامون آن، همواره یکی از پیچیدهترین دغدغههای حکمرانی و انسجام اجتماعی بوده است؛ چالشی که ریشه در مواجهه شتابزده با مدرنیته، ترجمه بدون نقد نظریات غربی و شکلگیری تقابلهای کاذب و وارداتی میان مفاهیمی چون «اسلامیت» و «ایرانیت» دارد. در شرایطی که نظام آموزشی تستمحور، تضعیف کارکردهای تربیتی نهاد خانواده و اجرای سیاستهای کلان فاقد پیوست هویتی، بر دامنه این گسستها افزودهاند، بازخوانی انتقادی این عرصه ضرورتی مضاعف مییابد.
تحلیل آسیبشناسانه مبانی هویت و تمدن ایرانی نشان میدهد که این هویت، نه یک مفهوم ایستا، بلکه یک «خودآگاهی جمعی» پویا با قدرت هاضمه بالاست که صیانت از آن، نیازمند گذار از نگاههای تقلیلگرایانه و مدیریتهای انسدادی است. در همین راستا، دکتر حمید هوشنگی، عضو هیات علمی دانشگاه امام صادق (ع)، در نشستی که در محل «خانه اندیشه ورزان» برگزار شد، به ابعاد مختلف این مسئله پرداخت. حمید هوشنگی در ابتدای نشست با اشاره به ضرورت گذر از نگاههای تقلیلگرایانه به مسئله هویت، تاکید کرد: در بررسی پدیدههای اجتماعی و سیاستگذاریهای کلان فرهنگی، نمیتوان بدون در دست داشتن تصویر روشن و جامعی از «هویت ملی» به نتیجهای پایدار و اثربخش رسید. فهم دقیق اجزای یک جامعه همواره نیازمند شناخت کل دربرگیرنده آن است.
یکی از آسیبهای جدی فضای آکادمیک و سیاستگذاری در دهههای گذشته این بوده است که متون مرجع و رویکردهای دانشگاهی، کمتر به مقوله هویت به عنوان یک پدیده مستقل، پویا و بنیادین پرداختهاند. در دورههای پیشین، غلبه با نگاههای سختافزاری بود که مسائل را صرفا از دریچه «امنیت» و پروژههای «توسعه» تحلیل میکردند. این خلأ تئوریک، ضرورت پرداختن عمیق به مسئله هویت ملی و عبور از این نگاههای تقلیلگرایانه را بیش از پیش نمایان میسازد. در تبیین چارچوب نظری این مبحث، هویت نه به عنوان یک مفهوم انتزاعی و دور از ذهن، بلکه به مثابه یک «خودآگاهی جمعی» و زیسته تعریف میشود. این خودآگاهی با ترسیم مرزهای دقیق تمایز میان «ما» و «دیگران»، به جامعه انسجام و همبستگی درونی میبخشد.
در امتداد این مفهوم، «تمدن» به عنوان بروز و ظهور بیرونی، کالبدی و پایدار همین هویت شناخته میشود؛ به …
