آتش زیر خاکستر در میانکاله؛ چرا پای دامداران به بحران باز شد؟ - تسنیم

استانها

به گزارش خبرگزاری تسنیم از ساری، میانکاله دوباره به نقطه‌ای حساس در نقشه محیط زیست مازندران تبدیل شده است؛ سرزمینی که سال‌هاست میان دغدغه‌های حفاظتی، مطالبات جوامع محلی، حضور دامداران و نگرانی از تخریب منابع طبیعی در حال عبور از یک مسیر پرچالش است. این ذخیره‌گاه ارزشمند زیست‌کره با تنوع کم‌نظیر گیاهی و جانوری، تنها یک عرصه طبیعی نیست؛ بلکه بخشی از هویت زیست‌محیطی مازندران و سرمایه‌ای متعلق به نسل‌های امروز و فرداست. اما حفاظت از این میراث طبیعی، بدون همراهی کسانی که سال‌ها در کنار آن زندگی کرده‌اند، امکان‌پذیر نخواهد بود.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران ـ ساری در نشست با جمعی از دامداران و ذینفعان میانکاله، بر ضرورت تغییر نگاه‌ها و شکل‌گیری یک مدل مشارکتی برای مدیریت این منطقه تأکید کرد؛ مدلی که در آن جامعه محلی نه به عنوان تهدید، بلکه به عنوان بخشی از راه‌حل دیده شود.

میانکاله را نمی‌توان پشت میزها مدیریت کرد

علی باقری جامخانه با اشاره به اهمیت جایگاه دامداران و جوامع محلی اظهار کرد: نسخه میانکاله به عنوان یک سرمایه ارزشمند زیست‌کره با تمام تنوع گونه‌ای گیاهی و جانوری، باید به دست خود دامداران و ذینفعان تهیه و ساماندهی شود.

وی با تأکید بر ضرورت شکل‌گیری نگاه مسئولانه و دغدغه‌مند میان همه گروه‌های مرتبط با میانکاله افزود: حفظ این منطقه بدون اتحاد و همدلی میان دامداران، ذینفعان، دستگاه‌های اجرایی و متولیان امر امکان‌پذیر نیست.

مدیرکل منابع طبیعی مازندران با بیان اینکه دامداران بخش مهمی از زنجیره تولید کشور هستند، تصریح کرد: این قشر سهم قابل توجهی در تأمین لبنیات و پروتئین جامعه دارند و نباید نگاه تقابلی نسبت به آنان شکل بگیرد.

چرا نگاه‌ها به سمت دامداران رفت؟

آتش‌سوزی‌های رخ داده در عرصه‌های طبیعی میانکاله طی سال‌های اخیر، بار دیگر حساسیت‌ها نسبت به حفاظت از این منطقه را افزایش داده است؛ موضوعی که گاهی موجب شکل‌گیری نگاه‌های انتقادی نسبت به برخی گروه‌های محلی شده است.

باقری جامخانه با اشاره به این موضوع گفت: زیبنده نیست امروز بابت آتش‌سوزی‌هایی که در عرصه میانکاله رخ داده، نگاه‌ها به سمت دامداران برود.

وی تأکید کرد: همه ما در یک کشتی قرار داریم و آن کشتی نظام و کشور است؛ بنابراین نمی‌توان نسبت به خسارت‌ها و تخریب منابع ملی و خدادادی بی‌تفاوت بود و همه باید برای حفاظت از این سرمایه‌ها پای کار باشند.

حفاظت بدون مشارکت مردم محلی امکان‌پذیر نیست

یکی از چالش‌های مهم مدیریت مناطق حساس طبیعی، فاصله میان تصمیمات اداری و واقعیت‌های میدانی است؛ موضوعی که در میانکاله نیز اهمیت ویژه‌ای دارد.

مدیرکل منابع طبیعی مازندران با اشاره به ضرورت استفاده از ظرفیت جوامع محلی گفت: عدم مشارکت بومیان و ذینفعان در حفظ و ساماندهی میانکاله و همچنین وجود اختلافات داخلی، نتیجه مطلوبی به همراه نخواهد داشت.

وی افزود: جامعه محلی باید پایه و اساس تصمیم‌سازی در حوزه میانکاله باشد و جلسات تخصصی با حضور نمایندگان این جوامع برگزار شود تا از دانش، تجربه و راهکارهای علمی و عملی آنان در تصمیم‌گیری‌ها استفاده شود.

به باور کارشناسان، بسیاری از مناطق طبیعی جهان زمانی موفق به حفظ پایدار منابع خود شده‌اند که ساکنان محلی به جای حذف شدن از فرآیند مدیریت، به عنوان حافظان اصلی طبیعت وارد میدان شده‌اند.

قانون ورود دام به میانکاله چه می‌گوید؟

حضور دام در عرصه‌های طبیعی همواره یکی از موضوعات بحث‌برانگیز در حوزه حفاظت از مراتع بوده است. از یک سو دامداران برای تأمین معیشت خود نیازمند استفاده از ظرفیت مراتع هستند و از سوی دیگر، رعایت ظرفیت‌های اکولوژیک برای جلوگیری از تخریب پوشش گیاهی ضروری است.

باقری جامخانه با اشاره به ضوابط قانونی حضور دام در میانکاله اظهار کرد: حضور دام سبک در میانکاله مطابق قانون از اول آذرماه تا پایان اردیبهشت‌ماه به عنوان مرتع زمستانه مجاز است و پس از این زمان، دام‌ها باید به ییلاقات منتقل شوند.

وی افزود: بیشتر دامداران نسبت به این قانون آگاه هستند و آن را رعایت می‌کنند، اما انتظار می‌رود این موضوع با حساسیت بیشتری مورد توجه قرار گیرد.

میانکاله؛ قربانی اختلاف یا مقصد همدلی؟

میانکاله امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند یک مدیریت یکپارچه است؛ مدیریتی که نه صرفاً بر مبنای برخورد و محدودیت، بلکه بر پایه آموزش، مشارکت و مسئولیت‌پذیری جمعی شکل بگیرد.

مدیرکل منابع طبیعی مازندران تأکید کرد: زنجیره حفاظت از میانکاله باید توسط جامعه محلی و ذینفعان شکل گیرد و همه باید خود را مسئول بدانند.

وی با اشاره به ارزش ملی این عرصه طبیعی بیان کرد: این مناطق انفال و متعلق به همه مردم کشور و آیندگان است و حق‌الناس محسوب می‌شود؛ بنابراین در شأن هیچ فردی نیست که برای تعلیف دام خود، چه عمدی و چه سهوی، باعث ایجاد حریق و تخریب این عرصه‌ها شود.

آموزش؛ حلقه مفقوده حفاظت از میانکاله

یکی از راهکارهای مهم برای کاهش آسیب‌های انسانی به طبیعت، افزایش آموزش و آگاهی جوامع محلی است؛ موضوعی که مسئولان منابع طبیعی نیز بر آن تأکید دارند.

باقری جامخانه با اشاره به اهمیت اقدامات پیشگیرانه گفت: برگزاری کارگاه‌های آموزشی و ترویجی برای جامعه محلی می‌تواند نقش مؤثری در حفاظت از میانکاله داشته باشد و این اقدامات باید با مشارکت تعاونی دامداران و دستگاه‌های متولی برنامه‌ریزی شود.

اکنون میانکاله در یک نقطه تعیین‌کننده قرار دارد؛ منطقه‌ای که آینده آن نه فقط به تصمیمات اداری، بلکه به میزان همراهی مردم، مسئولیت‌پذیری بهره‌برداران و جدیت دستگاه‌های متولی در اجرای برنامه‌های حفاظتی وابسته است.

نجات میانکاله زمانی محقق می‌شود که همه ذینفعان خود را صاحب این سرمایه بدانند؛ چراکه حفاظت از طبیعت، مأموریت یک دستگاه خاص نیست، بلکه مسئولیتی مشترک برای حفظ میراثی است که قرار است به نسل‌های آینده سپرده شود.

انتهای پیام/