حجتالاسلام دکتر مسعود راعی، استادتمام دانشگاه آزاد اسلامی در گفتوگو با خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم درباره نسبت تهذیب و تمدنسازی گفت: بین تهذیب نفس و تمدنسازی ارتباط مستقیم وجود دارد؛ تمدن به منزله، جسمی است که تهذیب نفس، روح آن را تشکیل میدهد و طبعاً جسمی که روح نداشته باشد خموده و نابود میشود.
تهذیب؛ روح تمدن
وی با اشاره به آیه شریفه «کلّا انّ الانسانَ لَیَطغی» تصریح کرد: قرآن کریم میفرماید انسان با احساس استغنا در فضای طغیان قرار میگیرد؛ یعنی اگر ملتی به تمدن برسد و احساس استغنا کند ولی آن تهذیب و پالایش درونی را نداشته باشد، به تدریج این داشتهها و پیشرفت، او را به وضعیت نابسامانی میرساند که کشورهای متمدن امروز درگیر آن هستند؛ اغلب این کشورها خوی غیرانسانی و وحشیانه را با حقوق، سیاست و امنیت گره زده و به راحتی به خود اجازه محاصره، تجاوز، کودککشی و خشونت و... میدهند؛ اینها قطعاً در ابتدای مسیر تمدنی خود اینطور نبودند و به مرور در اثر احساس توانمندی و قدرت ناشی از تمدن از یک سو و نبود تهذیب نفس از سوی دیگر، به این وضعیت دچار شدند.
تهذیب؛ تضمینگر عدالت
استاد درس خارج حوزه به بررسی نقش تهذیب در عرصه ملی و بینالمللی در دو بعد فردی و اجتماعی پرداخت و گفت: تهذیب در بعد فردی، تضمینگر عدالت فردی و جلودار طغیان نفس و تصمیمات خطرناک، شتابزده و غیرمتعادل یا ظالمانه است. در بعد اجتماعی نیز تهذیب، تضمینی برای تمدن در مسیر تحقق عدالت اجتماعی و دوری از زیست طبقاتی در ابعاد مختلف فرهنگی و اقتصادی است.
اوج مکنت حکمرانی در گرو عبودیت و اخلاق است
حجتالاسلاموالمسلمین راعی با بیان اینکه منهای تهذیب در بعد اجتماعی، هرگز نمیتوان از شکاف عظیم طبقاتی دوری جست یا جامعه متمدنانه قرآنی داشت، افزود: قرآن با تعبیر «حیات طیبه» و «زیست شرافتمندانه» از تمدن سخن میگوید؛ تمکن در زمین وقتی با تمدن گره بخورد، اوج مکنت حکمرانی را در بر خواهد داشت ولی این اوج، منهای عبودیت، انجام تکالیف مالی و معنوی، امر به معروف و نهی از منکر و تهذیب نفس افراد، امکانپذیر نیست؛ بنابراین چنانکه در بعد فردی، اخلاق و وارستگی نفسانی، شرط عبودیت تلقی میشود و بدون آن باید منتظر تیرهای شیطان ماند، در بعد اجتماعی نیز منهای فضایل اخلاقی و دوری از رذائل، باید در انتظار ظلم و طغیان، عداوت، خشونت و رفتارهای جنایتگونه علیه بشریت بود. حجاب معاصرت مانع شناخت نوابغ حوزه است پروژه خونخواهی؛ تنها راه مقابله با زیادهخواهی ترامپ
رئیس دانشکده حکمرانی دانشگاه آزاد نجف آباد در تبیین لوازم نقشآفرینی طلاب در فضای حکمرانی سیاسی و اجتماعی گفت: دنیای تمدنی و طلاب، نسبتی موسع را رقم میزنند؛ از نظر عرفی، شرعی و قانونی لزومی ندارد طلبه تمدنساز حتما در یک جایگاه اجرایی خاص باشد تا مؤثر واقع شود؛ بلکه خودش باید به میزان تلاش و کوشش درونی و بیرونی که دارد یک جایگاه برای خود تعریف کند.
وی تصریح کرد: در فضای حکمرانی سیاسی اجتماعی، ساحتها و اصول مختلفی وجود دارد که مهمترین آنها سیاستگذاری است و با توجه به تخصصی که لازم دارد، به شکل عمومی، طلاب نمیتوانند در این عرصه سهیم باشند؛ اما در حوزه اصول حکمرانی سیاسی اجتماعی مثل شفافیت، پاسخگویی و مطالبهگری یا حوزه ارائه خدمات و فعالیتهای عمومی میتوانند جایگاه مطلوبی داشته باشند.
تهدیدی جدی برای پایههای تمدن
حجتالاسلام راعی خاطرنشان کرد: به هر صورت در همه این عرصهها توفیق طلاب در تحقق مسیر و اهداف، منوط به این است که از توان علمی اخلاقی لازم برخوردار باشند؛ بدون داشتن سرمایه علمی مناسب و تقوای الهی در ابعاد گوناگون (خصوصاً تقوای سیاسی)، نمیتوان انتظار داشتن جایگاه یا موفقیت جایگاه را داشت و هزینهها و آسیبهای چنین جایگاههایی بیش از منافع آن خواهد بود؛ به حدی که ممکن است افراد توانمند به خاطر چنین چالشهایی مجبور به سکوت یا عزلت شوند و این یک تهدید جدی برای پایههای تمدنی در هر نظامی از جمله نظام اسلامی است.
نویسنده و پژوهشگر حوزوی ادامه داد: به همین دلیل است که بزرگانی چون امام خمینی، وظیفه اولیه و اصیل حوزه را توانمندسازی علمی و اخلاقی طلاب برای حضور در عرصههای اجتماعی میدانند.
خبرنگار: زهرا شریعتی
انتهای پیام/
