استانها
به گزارش خبرگزاری تسنیم از ساری، اربعین حسینی، چهلمین روز پس از شهادت جانسوز امام حسین(ع) و یاران باوفایش در روز عاشورای سال 61 هجری قمری است که با بیستم ماه صفر مصادف میشود. این روز در فرهنگ شیعی، فراتر از یک مناسک مذهبی، به ابررویدادی تبدیل شده که ابعاد گوناگون تاریخی، اعتقادی، عرفانی و اجتماعی را در خود جای داده است. نوشتار پیشرو با استناد به منابع معتبر تفسیری و روایی، به بررسی ابعاد گوناگون این پدیده عظیم میپردازد.
1. پیشینه تاریخی و روایی اربعین
بر اساس مشهورترین نقلهای تاریخی، کاروان اسیران اهل بیت(ع) در بیستم صفر سال 61 هجری، در مسیر بازگشت از شام به مدینه، بر مزار سیدالشهدا(ع) در کربلا حاضر شدند و به زیارت آن حضرت پرداختند. در همین روز، جابر بن عبدالله انصاری، صحابی بزرگ پیامبر اکرم(ص)، به عنوان نخستین زائر، خود را به مرقد مطهر امام حسین(ع) رساند و زیارت اربعین را قرائت کرد. هرچند برخی از علمای بزرگ همچون شیخ مفید و شیخ طوسی بر این باورند که اسرا مستقیماً به مدینه بازگشته و به کربلا نرفتهاند، اما اصل رویداد زیارت اربعین در منابع معتبر روایی به اثبات رسیده است.
2. واژه «اربعین» در قرآن کریم
واژه «أربعین» در چهار آیه از قرآن کریم به کار رفته است که هر یک، لایههای معنایی عمیقی را برای درک فلسفه این عدد در فرهنگ اسلامی ارائه میدهند:
1· میقات حضرت موسی(ع): دو مرتبه (سوره بقره، آیه 51 و سوره اعراف، آیه 142) به چهل شبانه روز میقات الهی با موسی(ع) اشاره دارد که نشان از آمادگی چهل روزه برای دریافت وحی و فرمان الهی دارد.
2· سرگردانی بنیاسرائیل: در سوره مائده، آیه 26، به چهل سال سرگردانی بنیاسرائیل در بیابان و ممنوعیت ورود به سرزمین مقدس اشاره شده که نماد پختگی و تحمل سختی برای نیل به هدف است.
3· بلوغ فکری و عقلانی انسان: در سوره احقاف، آیه 15، به سن چهل سالگی به عنوان اوج کمال عقل و رشد انسان اشاره شده است؛ چنانکه پیامبر اکرم(ص) نیز در همین سن به رسالت مبعوث گردید. مفسران بزرگ مانند علامه طباطبایی (المیزان، ج18، ص201) و آیتالله مکارم شیرازی (تفسیر نمونه، ج21، ص328) بر این نکته تأکید دارند که چهل سالگی، دوران استحکام عقل و شعور و قدرت تشخیص حق از باطل است. این کاربرد قرآنی، زمینهسازی ظریفی برای درک …
