هیروشیما در سینمای ژاپن؛ فریاد خاموش یک انفجار - تسنیم

فرهنگی

گروه فرهنگی خبرگزاری تسنیم، در ساعت 8:15 صبح روز 6 اوت 1945، آسمان هیروشیما به صحنه یکی از بزرگ‌ترین فجایع تاریخ بشر تبدیل شد. بمبی که بعدها با نام «Little Boy» شناخته شد، نه تنها یک شهر را ویران کرد، بلکه مفاهیمی چون جنگ، قدرت، علم و مسئولیت اخلاقی انسان مدرن را برای همیشه تغییر داد.

سه روز بعد، در 9 اوت، بمب دوم بر فراز ناکازاکی منفجر شد. صدها هزار انسان در همان لحظات نخست کشته شدند یا در ماه‌ها و سال‌های بعد در اثر سوختگی، بیماری‌های ناشی از تشعشعات و پیامدهای روانی آن جان باختند.

 سالگرد بمباران اتمی هیروشیما و ناکازاکی بار دیگر اهمیت روایت سینمایی و تحلیل آن را بازگو می‌کند. اتفاقی دردناک و تاریخی که در آن هزاران انسان کشته شدند و تا سالیان سال آسیب‌های دردناک و ماندگار آن برجای ماند.

سینمای ژاپن در تمام این سال‌های بعد از بمباران تلاش‌های گوناگون و ماندگاری را برای تولید فیلم و عرصه تصویر کرده است. چه در حوزه سینمایی و چه مستند و یا حتی انیمیشن. جالب اینکه فیلم گودزیلا خود یکی از آثار برجسته و واکنش‌ها به این اتفاق بود. در واقع عرصه تولیدات تصویری شرقی نسبت به این حادثه در ابعاد گوناگون واکنش نشان داده است.

هیروشیما 1953

طبیعدر یک گزارش یک خطی تولیدات صورت گرفته را می‌توان به این شرح نوشت:

بچه‌های هیروشیما (Children of Hiroshima) (1952، کانتو شیندو)، هیروشیما (Hiroshima) (1953، هیدئو سکیگاوا)، گودزیلا (Godzilla / Gojira) (1954، ایشیرو هوندا)، هیروشیما عشق من (Hiroshima mon amour) (1959، آلن رنه)، پابرهنه، گن (Barefoot Gen) (1983، موری ماساکی)، پابرهنه، گن 2 (Barefoot Gen 2) (1986، توشیو هیراتا)، باران سیاه (Black Rain) (1989، شوهی ایمامورا)، مدفن کرم‌های شب‌تاب (Grave of the Fireflies) (1988، ایسائو تاکاهاتا) و راپسودی در ماه اوت (Rhapsody in August) (1991، آکیرا کوروساوا).

البته فیلم «اوپنهایمر» ساخته کریستوفر نولان نیز در سال‌های اخیر فیلمی دیگری با تمرکز روی بمب اتم بود که البته به طور مستقیم به فاجعه هیروشیما نپرداخت.

سینمای ژاپن در این 7 دهه خواست تا متکی بر سنت هنری شرقی خود زیبایی‌شناسی را رقم بزند که از جنس سینمای تجاری و هالیوودی فاصله داشته باشد. البته فیلم گودزیلا مشخصاً …