فرهنگی
گروه فرهنگی خبرگزاری تسنیم – مریم مرتضوی؛ در تقویم اعمال عبادی ما، برای هفدهم ربیعالاول، یعنی روز میلاد با سعادت پیغمبر اسلام (ص)، یک دستورالعمل ویژه از سوی معصومین (ع) ثبت شده است: «خواندن زیارت مخصوص امیرالمؤمنین امام علی(ع)».
در مواجهه با این دستور، ذهن مخاطب امروزی ممکن است بپرسد: چرا در روز تولد پیامبر(ص)، باید به سراغ زیارت امام علی (ع) رفت؟
در ادبیات دینی، وقتی با چنین دستوراتی روبرو میشویم، باید بین «علت» و «حکمت» تفکیک قائل شویم. علت غایی اعمال عبادی را صرفاً باید از زبان خود شارع مقدس و اهل بیت(ع) جویا شد و ما توانایی بیان علت را نداریم، اما میتوانیم با تکیه بر منابع تاریخی و متون دینی، حکمت و چرایی ظاهری این پیوند را کالبدشکافی کنیم.
بستر تاریخی؛ چه کسی میراثدار حقیقی پیغمبر(ص) بود؟
برای درک این موضوع، باید به بستر تاریخی اسلام نگاه کنیم. شکی نیست که بزرگترین دغدغه پیامبر اکرم (ص)، ماندگاری آیینی بود که با جان و دل برای آن رنج کشیدند. اما تاریخ گواهی میدهد که اهداف این رسالت، دقیقاً توسط چه کسانی محقق شد.
جالب است که اسناد معتبر عامه (معروف به اهل سنت) از جمله صحیح بخاری -بهعنوان معتبرترین کتاب حدیث نزد اهلسنت- روایات تکاندهندهای را در این باره ثبت کردهاند. نقل شده که بزرگانی مثل ابودردا، با اندوه فراوان میگفتند: «هر آنچه پیامبر(ص) برای این امت به یادگار گذاشت بود را دگرگون کردند و تنها یک نماز باقی مانده بود که آن را هم تغییر دادند.» این اعتراف تلخ نشان میدهد که پس از رحلت پیغمبر(ص)، بسیاری از شرایع و سنتها دستخوش تغییر شدند.
در مقابل این انحرافات، امیرالمؤمنین امام علی(ع) در فرازهای تکاندهنده نهجالبلاغه صراحتاً اعلام میکنند که وقتی زمام امور را به دست گرفتند، دین را محو و نابود شده یافتند و خودشان آن را دوباره احیا کردند. مرحوم عبدالحسین شرفالدین هم در کتاب «المراجعات» به تفصیل نشان میدهد که چگونه خلافتها در برابر نص صریح پیامبر(ص)، به اجتهادهای شخصی روی آوردند و جامعه را به سمت تبعیضهای پیش از اسلام برگرداندند. …
