استانها
به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، کافی است در میان بافت تاریخی شهر قدم بزنید تا نشانههای گذشته را در گوشه و کنار شهر ببینید؛ خانههایی با معماری سنتی، کوچههایی که هنوز ردپای تاریخ را در خود حفظ کردهاند و بناهایی که هر کدام بخشی از هویت بیرجند را روایت میکنند.
در میان این مجموعه، ارگ بهارستان جایگاهی متفاوت دارد؛ بنایی که زمانی در دل باغی وسیع و باشکوه قرار داشت و یکی از جلوههای مهم معماری ایرانی در منطقه به شمار میرفت، اما امروز بخشهایی از آن در سکوت و فرسودگی روزگار میگذراند.
کوشک هشتضلعی ارگ، اگرچه دیگر شکوه روزهای گذشته را ندارد، اما همچنان میتوان در خطوط معماری، آجرکاریها و ساختار باقیمانده آن، نشانههایی از هنر و اندیشه معماران ایرانی را مشاهده کرد؛ گویی بنا با هر آجر خود بخشی از تاریخ بیرجند را روایت میکند.
اکنون اما خبر اختصاص 15 میلیارد تومان اعتبار برای احیای این اثر تاریخی، بار دیگر امیدها را برای نجات ارگ بهارستان زنده کرده است؛ اعتباری که اگر به عملیات اجرایی واقعی، مرمت اصولی و تعیین کاربری پایدار منجر شود، میتواند نقطه عطفی در سرنوشت این بنای تاریخی باشد.
ارگ بهارستان؛ قصهای به قدمت چند سده
ارگ بهارستان که با نام باغ زرشکی نیز شناخته میشود، از بناهای تاریخی شاخص بیرجند است که ساخت آن به دوره افشاریه نسبت داده شده است. ساختمان اصلی مجموعه در قالب کوشکی هشتضلعی شکل گرفته و ویژگیهای معماری آن، بهویژه در بخشهایی از تزئینات آجری، توجه پژوهشگران و علاقهمندان به معماری ایرانی را به خود جلب کرده است.
این بنا در 25 اسفند سال 1379 با شماره 3683 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد؛ ثبت ملی که قرار بود سرآغاز حفاظت جدیتر از یکی از سرمایههای تاریخی بیرجند باشد. اما ثبت یک بنا در فهرست آثار ملی، بهتنهایی نمیتواند ضامن بقای آن باشد. ارگ بهارستان در سالهای پس از ثبت نیز با مشکلات مختلفی از جمله فرسودگی، تغییرات کاربری، تخریب بخشهایی از مجموعه و بلاتکلیفی در زمینه بهرهبرداری مواجه شد.
آنچه امروز از این مجموعه برجای مانده، تنها بخشی از شکوه گذشته آن است؛ بخشهایی که برای حفظشان بیش از هر چیز به مرمت تخصصی، اعتبار پایدار و برنامه روشن نیاز دارند.
از باغی باشکوه تا کوشکی در انتظار …
