اجتماعی
به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، در میانه تحولات پرشتاب ژئوپلیتیک و رقابتهای نفسگیر در لبه فناوریهای نوظهور، یکی از مهمترین اسناد سیاستگذاری فناوری و امنیت سایبری ایران در حوزه پولی و مالی دیروز به امضا رسید؛ اتفاقی که در صورت اجرای درست، معماری امنیت ملی کشور را در دهههای آینده تضمین خواهد کرد.
تفاهمنامه مشترک میان بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری برای «توسعه فناوری و زیرساختهای رمزنگاری پساکوانتومی در نظام پولی و بانکی کشور»، صرفاً یک توافقنامه بیندستگاهی نیست، بلکه نقطه عطفی تاریخی در گذار معماری سایبری ایران از یک وضعیت تدافعی سنتی به یک رویکرد بازدارنده و پیشدستانه محسوب میشود.
این همکاری راهبردی، نشاندهنده درک عمیق حاکمیت از یک تهدید موجودیتی و قریبالوقوع در سطح جهانی است. در دورانی که مؤسسه ملی استاندارد و فناوری آمریکا (NIST) در آگوست 2024 نخستین استانداردهای نهایی رمزنگاری پساکوانتومی را پس از سالها ارزیابی منتشر کرده است و نهادهای بینالمللی نظیر بانک تسویه حسابهای بینالمللی (BIS) اکیداً به مؤسسات مالی هشدار میدهند که مهاجرت به این استانداردهای جدید را فوراً آغاز کنند، ورود بانک مرکزی ایران به این عرصه، گامی بهموقع و حیاتی به شمار میرود.
در این گزارش به بررسی ابعاد فنی، سیاستگذاری، اقتصادی و اجرایی این تفاهمنامه میپردازدیم. ضمن رمزگشایی از مفاهیم پیچیده فنی نظیر «رمزنگاری پساکوانتومی (PQC)» و ضرورت حیاتی «چابکی رمزنگاری (Crypto-Agility)»، چرایی فوریت این اقدام در مواجهه با استراتژی تهاجمی و پنهان «اکنون ذخیره کن، بعداً رمزگشایی کن» بررسی میشود. همچنین با اتکا به آمارهای خیرهکننده شبکه پرداخت کشور و هشدارهای صریح بالاترین مقامات پولی و علمی، چشمانداز اجرایی این طرح ملی تا پایان دولت چهاردهم ترسیم میشود.
چرا شبکه بانکی کشور در تیررس عصر کوانتوم است؟
برای درک منطق فوریت این تفاهمنامه و چرایی تمرکز آن بر نظام بانکی، ابتدا باید مختصات زمین بازی سایبری و مقیاس هدفی که در معرض تهدید قرار دارد را به دقت شناخت.
عصر محاسبات کوانتومی دیگر یک فرضیه علمی-تخیلی محصور در آزمایشگاههای فیزیک نیست. رایانههای کوانتومی با …
