حوزه امام و رهبری
به گزارش گروه امام و رهبری خبرگزاری تسنیم، مرکز مطالعات خبرگزاری تسنیم در سلسله یادداشتهایی به بازخوانی اندیشه اقتصادی شهید آیتالله سیدعلی خامنهای پرداخته است که در ادامه، یازدهمین شماره آن با عنوان «اقتصاد فناورپایه به مثابه موتور تولید قدرت» تقدیم نگاه مخاطبان محترم خبرگزاری تسنیم میشود.
تاریخ اقتصاد جهان چند نمونه تلخ و آموزنده دارد که کمتر کشوری از آنها درس گرفته است. ونزوئلا با بزرگترین ذخایر اثبات شده نفت جهان، امروز در فهرست فقیرترین اقتصادهای آمریکای لاتین جا خوش کرده است. نیجریه با میلیاردها بشکه نفت صادراتی، هنوز بخش بزرگی از جمعیتش زیر خط فقر زندگی میکند. این پارادوکس نامی هم دارد و اقتصاددانان آن را «نفرین منابع» میخوانند. کشوری که ثروتش را از دل زمین بیرون میکشد اما مغزش را به کار نمیاندازد، دیر یا زود میبیند که همان ثروت به بندی برای پایش تبدیل شده است.
ایران هم نزدیک به یک سده با همین مسئله دستوپنجه نرم کرده. اقتصادی که ستون فقراتش فروش نفت خام، گاز و محصولات پتروشیمی بوده، طبیعتا هر بار قیمت جهانی نفت افت کرده یا تحریمی تازه اعمال شده، تکان خورده است. اما نکتهای که کمتر به آن پرداخته شده این است که رهبر شهید انقلاب اسلامی، از همان سالهای ابتدایی رهبری، این آسیبپذیری را دیده بود و راهی برایش ترسیم کرده بود. راهی که نه رها کردن منابع طبیعی بود و نه تکیه صرف بر آنها. ایشان پیوند زدن این دو با یکدیگر را دنبال کرد. این یادداشت تلاش میکند نشان دهد چگونه در اندیشه ایشان، اقتصاد فناورپایه و اقتصاد منبعپایه دو روی یک سکه بودند، نه دو مسیر رقیب. و همین فهم، معنای واقعی «اقتصاد مقاومتی» است.
دانشبنیانی که فقط شعار نبود
عبارت «اقتصاد دانشبنیان» در سالهای اخیر آنقدر تکرار شده که گاه رنگ باخته و به یک کلیشه اداری بدل شده است. اما وقتی سخنان رهبر شهید را با دقت بخوانیم، متوجه میشویم مقصود ایشان از این عبارت، تعریفی عملیاتی و کاربردی داشته است. ایشان در اول فروردین 1401 اقتصاد دانشبنیان را این چنین تعریف کردند و آن را برای ایران ضروری دانستند: «اقتصاد دانشبنیان یعنی چه؟ یعنی اینکه دانش و فنّاوری پیشرفته نقشآفرینیِ فراوان و کاملی داشته باشد در همهی عرصههای تولید. «همهی …
