اقتصادی
به گزارش خبرگزاری تسنیم، در سیاست بینالملل، بهویژه در شرایط جنگی، گاهی ترتیب دیدارها به اندازه محتوای آنها اهمیت پیدا میکند. از این منظر، دیدار محسن رضایی، دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی، با سفیر چین در تهران ــ که بهعنوان نخستین دیدار رسمی او پس از تصدی این مسئولیت مطرح شده است ــ را نمیتوان صرفاً یک ملاقات دیپلماتیک معمول ارزیابی کرد.
انتخاب چین برای چنین دیداری، آن هم در مقطعی که مسئله جنگ، امنیت خلیج فارس، تنگه هرمز و چگونگی پایان منازعه در مرکز محاسبات تهران و واشنگتن قرار گرفته، حامل مجموعهای از پیامهای همزمان برای پکن، واشنگتن و پایتختهای منطقه است.
نخستین پیام این دیدار متوجه آمریکاست. انتصاب محسن رضایی، فرمانده پیشین سپاه پاسداران، به دبیری شورای عالی امنیت ملی خود در محاسبات ناظران خارجی به معنای افزایش وزن ملاحظات امنیتی و نظامی در مدیریت مرحله جدید بحران ایران و آمریکا تفسیر شده است.
قرار گرفتن چین در ابتدای دستور کار خارجی دبیر جدید شورا، میتواند این پیام را تقویت کند که «نگاه به شرق» در تهران دیگر صرفاً یک جهتگیری اقتصادی و دیپلماتیک نیست و در شرایط جنگی میتواند ابعاد امنیتی و راهبردی پررنگتری پیدا کند. البته سخن گفتن از شکلگیری یک «اتحاد نظامی رسمی» میان تهران و پکن هنوز فراتر از واقعیتهای موجود است.
چین تاکنون تلاش کرده است ضمن حفظ شراکت راهبردی با ایران، از گرفتار شدن در تعهدات دفاعی مستقیم در خاورمیانه اجتناب کند. اما فاصله قابل توجهی میان «ائتلاف نظامی رسمی» و «افزایش همکاریهای امنیتی و راهبردی» وجود دارد. تهران میتواند به سمت گسترش هماهنگیهای سیاسی، اطلاعاتی، فناوری، دفاعی و دریایی با چین و همچنین روسیه حرکت کند، بدون آنکه الزاماً یک پیمان دفاعی کلاسیک شکل بگیرد. همین سطح از همکاری نیز برای واشنگتن اهمیت دارد، زیرا هزینه راهبرد مهار ایران را افزایش داده و مسئله ایران را بیش از گذشته با رقابت بزرگتر آمریکا با چین و روسیه پیوند میزند.
این مسئله از آن جهت مهمتر است که پکن رسماً ایران را «شریک راهبردی جامع» خود میداند و طی ماههای گذشته علاوه بر تأکید بر حمایت از حاکمیت و امنیت ایران، خواستار ایفای نقشی فعالتر در پایان درگیری شده است. تهران نیز صریحاً از چین خواسته است در ایجاد ترتیبات …
