بین الملل
به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، در ژانویه 2027، قرقیزستان انتخابات ریاستجمهوری جدیدی را برگزار خواهد کرد؛ رویدادی که برای این جمهوری آسیای مرکزی به هیچ وجه یک امر عادی و تشریفاتی محسوب نمیشود. طی سه دهه گذشته، بحرانهای سیاسی که اغلب پیرامون انتخاباتهای مورد مناقشه شکل میگرفتند، بارها به برکناری و سقوط رؤسای جمهور انجامیدهاند.
قرقیزستان اگرچه مدتها یک استثنا در منطقه بهشمار میرفت، اما این کشور نیز به تدریج در حال حرکت به سمت مدل سیاسی مهارشدهای است که سالهاست به الگوی رایج در سراسر آسیای مرکزی تبدیل شده است.
امسال 35 سال از زمانی میگذرد که جمهوریهای سابق شوروی پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، حیات سیاسی مستقل خود را آغاز کردند. با این حال، بسیاری از سازوکارهای حاکم بر انتقال قدرت عالی که در دوران شوروی شکل گرفتند، همچنان معادلات سیاسی را در این کشورهای مستقل تعریف میکنند. در آسیای مرکزی، 35 سال استقلال موجب خلق الگوی متمایزی از جانشینی سیاسی شده است.
میراث شوروی و سناریوی «رئیس کمیسیون تشییع جنازه»
سالهای پایانی اتحاد جماهیر شوروی به عصر موسوم به «مسابقه کالسکه توپ» معروف شد؛ زمانی که دبیران کل سالمند کرملین یکی پس از دیگری درمیگذشتند و یک قانون نانوشته پدیدار شد: مسئولی که ریاست کمیسیون تشییع جنازه رسمی رهبر متوفی را بر عهده داشت، اغلب جانشین او میشد. الگویی به طور قابل توجه مشابه، بعدها در آسیای مرکزی پدیدار شد؛ ابتدا در ترکمنستان و سپس در ازبکستان.
صفرمراد نیازوف، نخستین رئیسجمهور ترکمنستان، در دسامبر 2006 درگذشت. ریاست کمیسیون تشییع جنازه دولتی بر عهده قربانقلی بردیمحمداف، معاون نخستوزیر و وزیر بهداشت وقت بود که همزمان سرپرست ریاستجمهوری شد. طبق قانون اساسی، اوهزگلدی آتاویف، رئیس پارلمان باید سرپرستی ریاستجمهوری را بر عهده میگرفت، اما در عوض مصونیتش سلب و بازداشت شد تا راه برای سرپرستی بردیمحمداف هموار شود.
بردیمحمداف پس از تثبیت قدرت، سیستمی متمرکز بر محور رهبری خود ساخت. در فوریه 2022، او بهطور غیرمنتظرهای اعلام کرد که استعفا میدهد تا «فرصت حکمرانی به نسل جوان» داده شود؛ اشارهای روشن به پسرش سردار بردیمحمداف که کلید اکثر پستهای کلیدی کشور را در دست داشت. بدین ترتیب، …
