تولد گروه C6؛ اتصال ژئوپلیتیک آسیای مرکزی به قفقاز - تسنیم

بین الملل

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، در تاریخ 16 نوامبر سال 2025 و در جریان اجلاس مهم تاشکند، پنج دولت منطقه آسیای مرکزی با اتخاذ تصمیمی راهبردی، جمهوری آذربایجان را به عنوان یک عضو و مشارکت‌کننده تام‌الاختیار در فرمت شناخته‌شده «نشست‌های مشورتی سران دولت‌ها» پذیرفتند. تنها هشت ماه پس از این رویداد دیپلماتیک، در تاریخ 31 ژوئیه در نشست غیررسمی سران که به میزبانی چولپون‌آتای قرقیزستان برگزار شد، «الهام علی‌اف» رئیس‌جمهوری آذربایجان برای نخستین بار نه در جایگاه یک مهمان افتخاری، بلکه به عنوان یکی از شش عضو دارای حقوق برابر و هم‌سطح با سایرین، در پشت میز این اجلاس کلیدی حضور یافت.

این چارچوب رسمی و منطقه‌ای اکنون در اسناد دیپلماتیک تحت عنوان «آسیای مرکزی و جمهوری آذربایجان» شناخته می‌شود؛ در حالی که در محافل کارشناسی، اندیشکده‌های سیاسی و کنفرانس‌های بین‌المللی، استفاده از اصطلاح اختصاری «C6» (گروه 6) رواج چشمگیری یافته است.

این تغییر و تحول بنیادین، گستره همکاری‌های سیاسی، امنیتی و اقتصادی آسیای مرکزی را تا کرانه‌های غربی بستر دریای خزر و منطقه قفقاز امتداد داده است. این امر سبب می‌شود جمهوری آذربایجان از یک شریک حاشیه‌ای در زنجیره اتصال این منطقه به ترکیه و قاره اروپا، به یک بازیگر فعال، مشارکت‌کننده درونی و محوری در معادلات کلان این ائتلاف ارتقا یابد.

ریشه‌های شکل‌گیری گروه 6 و دلایل گسترش دامنه نفوذ آن

ایده اولیه و بنیادین ایجاد این سازوکار مشورتی در سپتامبر سال 2017 میلادی از سوی «شوکت میرضیایف»، رئیس‌جمهور ازبکستان، در جریان سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد مطرح شد. نخستین نشست رسمی این گروه نیز در تاریخ 15 مارس سال 2018 به میزبانی شهر آستانه برگزار شد.

نقطه قوت و برتری بلامنازع این فرمت نوپا در سادگی ساختار آن نهفته بود: رهبران کشورهای آسیای مرکزی بدون آنکه نیازی به امضای معاهدات حقوقی پیچیده یا تاسیس نهادهای بوروکراتیک داشته باشند، مستقیماً پیرامون حساس‌ترین مسائل منطقه از جمله مدیریت مناقشات مرزی، بحران منابع آب، توسعه مبادلات تجاری و خنثی‌سازی چالش‌های امنیتی به رایزنی پرداختند.

با این حال، روند ورود باکو به این حلقه ژئوپلیتیکی حاصل یک دیپلماسی گام‌به‌گام بود. الهام علی‌اف پیش‌تر به عنوان مهمان …