استانها
به گزارش خبرگزاری تسنیم از نطنز، زیست سیاسی امام رضا(ع) را میتوان نه صرفاً بهمثابه یک برهه تاریخی، بلکه بهعنوان الگویی از «تدبیر حیات» در شرایط سلطه، بحران مشروعیت و مهندسی قدرت فهم کرد.
امام رضا(ع) در عصر مأمون عباسی با ترکیبی از کنشهای معرفتی، اخلاقی، اجتماعی و نمادین، نوعی سیاستِ مبتنی بر هدایت انسان، صیانت از حقیقت، و حفظِ حیاتِ معنوی و جمعی شیعه را سامان داد.
«زیست سیاسی» در سیره رضوی، پرورش انسان آگاه، مسئول و مقاوم است؛ ولایتعهدی تحمیلی، مناظرات علمی، حدیث سلسلهالذهب، ساماندهی شبکه وکالت و نیز رفتار امام در مواجهه با مناسبات قدرت، همگی مؤلفههای این زیست سیاسیاند.
سیره رضوی از منظر اندیشه سیاسی اسلامی، واجد دلالتهایی برای فهم حکمرانی دینی، مشروعیت سیاسی، مقاومت نرم و پیوند میان معنویت و نظم اجتماعی است.
اگر «زیست سیاسی امام رضا(ع)» درست صورتبندی شود، ما را از سطح روایت صرفاً تاریخی فراتر میبرد و به لایهای عمیقتر میکشاند و اینکه امام شیعی در مواجهه با قدرت مسلط، چگونه «حیات جمعی» را حفظ و بازتولید میکند.
حال این سوال مطرح است که چگونه از فروکاستن دین به ابزار مشروعیت جلوگیری مینماید و چگونه عقلانیت دینی را بهمثابه بدیلی برای سیاستِ سلطهمحور عرضه میکند و چگونه امام رضا(ع) در متن نظم عباسی، حیات مؤمنانه را مدیریت، صیانت و بازآرایی کرد؟
عصر مأمون عباسی، دورهای است که در آن خلافت با چند بحران همزمان روبهرو بود که بحران مشروعیت سیاسی پس از درگیریهای داخلی عباسیان، بحران هویتی و کلامی در پی گسترش مناظرات، ترجمه آثار یونانی و رشد منازعات اعتقادی و بحران اجتماعی علویان که بهعنوان بدیل اخلاقی-سیاسیِ خلافت، همواره در حافظه امت حضور داشتند و بحران کنترل نمادین یعنی نیاز به اینکه قدرت، نه فقط با شمشیر، بلکه با علم، آیین، و تقدس تثبیت شود، از جمله بحرانها است.
در چنین فضایی، مأمون با دعوت امام رضا(ع) به خراسان و پیشنهاد ولایتعهدی، کوشید هم از سرمایه معنوی اهلبیت(ع) بهرهبرداری کند و هم آن را در چارچوب خلافت مهار کند.
این اقدام، یک پروژه صرفاً سیاسی نبود، بلکه تلاشی برای مهندسی مشروعیت بود و امام رضا(ع) در چنین ساختاری …
