فرهنگی
خبرگزاری تسنیم، سعید شیری: مهدویت یکی از باورهایی است که شیعه و عامه با وجود اختلافهایی که در جزئیات دارند، در اصل آن با یکدیگر مشترکاند. ابن ابیالحدید معتزلی، شارح نهجالبلاغه، وقتی به سخنان امام علی علیه السلام درباره آینده امت میرسد، به این موضوع اشاره میکند و مینویسد: «وَ أَكْثَرُ الْمُحَدِّثِینَ عَلَى أَنَّهُ مِنْ وَلَدِ فَاطِمَةَ ع، وَأَصْحَابُنَا الْمُعْتَزِلَةُ لَا یُنْكِرُونَهُ، وَقَدْ صَرَّحُوا بِذِكْرِهِ فِی كُتُبِهِمْ وَاعْتَرَفَ بِهِ شُیُوخُهُمْ، إِلَّا أَنَّهُ عِنْدَنَا لَمْ یُخْلَقْ بَعْدُ وَسَیُخْلَقُ.» یعنی بیشتر محدثان معتقدند مهدی از فرزندان حضرت فاطمه سلاماللهعلیها است و معتزله هم اصل این باور را انکار نمیکنند. بزرگانشان نیز در کتابهای خود از او یاد کردهاند؛ فقط از نظر آنان، مهدی هنوز به دنیا نیامده و در آینده متولد خواهد شد.
ابن ابیالحدید حتی این باور را به اصحاب حدیث نیز نسبت میدهد و میگوید: «وَإِلَى هَذَا الْمَذْهَبِ یَذْهَبُ أَصْحَابُ الْحَدِیثِ أَیْضًا.» یعنی اصحاب حدیث هم همین دیدگاه را دارند. این نکته مهم است؛ چون نشان میدهد اعتقاد به مهدی موعود، فقط در میان شیعیان مطرح نبوده است. در میان گروههای مختلف سنیان هم اصلِ آمدن مهدی در آخرالزمان پذیرفته شده است. بنابراین، مهدویت میتواند یکی از موضوعاتی باشد که شیعه و اهلسنت را به هم نزدیک میکند. راهبرد امام باقر برای حفظ تشیع در عصر فرقهها تا تبیین اندیشه مهدویت
ابن ابیالحدید در ادامه، سخن امام علی علیه السلام را درباره آینده مردم توضیح میدهد. امام میفرمایند: «یَطْلُعُ اللَّهُ لَهُمْ مَنْ یَجْمَعُهُمْ وَیَضُمُّهُمْ»؛ یعنی خداوند کسی را برای آنان آشکار میکند که آنان را گرد هم میآورد و به یکدیگر پیوند میدهد. وی این جمله را روشن و مستقیم به مهدی مربوط میداند و مینویسد: «وَهَذَا إِشَارَةٌ إِلَى الْمَهْدِیِّ الَّذِی یَظْهَرُ فِی آخِرِ الْوَقْتِ»؛ یعنی این سخن اشاره به مهدی است که در آخرالزمان ظهور میکند. پس حتی در نگاه یک عالم معتزلی، سخن امام علی علیه السلام درباره مهدی و ظهور او در آینده است.
البته او …
