استانها
به گزارش خبرگزاری تسنیم از خرمآباد، تابآوری شهری را نمیتوان صرفاً در استحکام پلها، ساختمانها، شبکههای آبرسانی یا ظرفیت زیرساختهای فنی جستوجو کرد. شهر تابآور، پیش از آنکه به زیرساختهای سخت متکی باشد، از شبکهای از روابط اجتماعی، اعتماد عمومی و ظرفیتهای مشارکت شهروندان برخوردار است؛ ظرفیتهایی که بخش مهمی از آنها در فضاهای عمومی و روزمره شهر شکل میگیرند. در ادبیات برنامهریزی شهری، بخشی از این فضاها تحت عنوان «مکانهای سوم» شناخته میشوند؛ مکانهایی میان خانه و محیط کار که شهروندان در آنها امکان دیدار، گفتوگو، تعامل و شکلدهی به روابط اجتماعی را پیدا میکنند.
کتابخانههای محلی، پارکهای محلهای، کافهها، بازارچههای روزمره، باغهای اجتماعی و حتی میدانها و فضاهای کوچک عمومی، میتوانند نمونههایی از مکانهای سوم باشند. اهمیت این فضاها در آن است که برخلاف بسیاری از فضاهای رسمی و سازمانیافته، امکان حضور نسبتاً آزاد، کمهزینه و روزمره گروههای مختلف اجتماعی را فراهم میکنند. تکرار همین تعاملات ساده و روزمره است که به تدریج چهرههای ناآشنا را به همسایگان آشنا و همسایگان را به شبکهای از اعتماد و همکاری تبدیل میکند.
از منظر تابآوری اجتماعی، اهمیت مکانهای سوم را میتوان در سه سطح بررسی کرد. نخست، تداوم حضور در این فضاها موجب شکلگیری تعاملات تکرارشونده میشود؛ به این معنا که افراد یکدیگر را میشناسند و در شرایط بحرانی، ارتباطگیری و درخواست یا ارائه کمک برای آنان آسانتر خواهد بود. دوم، این مکانها به شکلگیری «پیوندهای ضعیف» اما گسترده اجتماعی کمک میکنند؛ پیوندهایی که افراد را از دایره روابط نزدیک و خانوادگی فراتر برده و به شبکه متنوعتری از شهروندان متصل میکند. سوم، حضور مستمر در فضاهای عمومی میتواند حس تعلق به محله و هویت جمعی را تقویت کند؛ مؤلفهای که در شکلگیری انسجام اجتماعی و افزایش ظرفیت جامعه برای مواجهه با بحرانها اهمیت اساسی دارد.
با این حال، صرف احداث یک پارک، میدان یا ساختمان عمومی به معنای ایجاد یک مکان سوم نیست. کیفیت طراحی و نحوه مدیریت این فضاها اهمیت بیشتری از صرف ساخت آنها دارد. فضای عمومیای که ناامن، گرانقیمت، تکمنظوره یا عملاً متعلق به گروه اجتماعی خاصی باشد، نهتنها نمیتواند به تقویت سرمایه …
