بین الملل
به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، امروز هم اغلب روزنامههای چاپ آنکارا و تحلیلگران شبکه تلویزیونی ترکیه، به تفصیل درباره «پیمان دفاعی مکه» اظهار نظر کردند.
برخی از روزنامههای نزدیک به حزب حاکم ترکیه، تلاش کردهاند تا ضمن برجستهسازی برخی واکنشهای خفیف در مطبوعات یونان و رژیم صهیونیستی، تشکیل ائتلاف مزبور را به مثابه دوقطبی امت در برابر کفار، تلقی کنند.
روزنامه ینی آکیت از جراید آنکارا که دارای گرایش سلفی است و رسماً از گفتمان ضرورت بازگشت ترکیه به نظام خلافت حمایت میکند؛ چنین تیتری به کار برده «امید برای امت، ترس برای کفار».
روزنامه مزبور مدعی شده که ائتلاف مکه با مشارکت ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان، مهمترین پیمان سالیان اخیر جهان اسلام، علیه صهیونیسیم و متفقین آن در جهان و به ویژه در مدیترانه است.
روزنامه آکشام از دیگر جراید نزدیک به حزب عدالت و توسعه نیز با رویکردی شبیه ینی آکیت، از قول روزنامههای یونان، به این موضوع دامن زده که همراهی ترکیه با پاکستان و عربستان سعودی، یونان را در برابر جهان اسلام، در موقعیت ضعف قرار داده است.
امروز همچنین اغلب پایگاههای خبری اینترنتی و شبکههای تلویزیونی ترکیه، سخنان هاکان فیدان وزیر امور خارجه ترکیه درباره پیمان دفاعی مکه را به تفصیل منتشر کردند.
هاکان فیدان درباره امضای توافقنامه دفاعی سهجانبه ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان گفته است: «افزایش مالکیت منطقهای ما مهم است. زیرا سلطهگران خارجی مشکلات منطقه را حل نمیکنند. آنها معضلات ما را حادتر میکنند و هزینه اقداماتشان برای ما بسیار بالاست. کشورهای منطقه باید به سمت نقاط نهادیتری حرکت کنند که امنیت، ثبات اقتصادی، توسعه و رفاه خودشان را تضمین کند».
فیدان با اشاره به اینکه ترکیه تقریباً با تمام کشورهای منطقه روابط بسیار خوبی دارد، گفته است: «روابط مبتنی بر شرایط، برداشتهای سیاسی و تفاهمات بوده و میتواند در هر لحظه تغییر کند. با این حال، سیاست خارجی ترکیه مدتهاست که تحت رهبری رئیس جمهور اردوغان، با ثبات بوده است. مسائلی که ما آنها را روابط برادرانه یا روابط مینامیم، باید ساختاریتر، حرفهایتر و خودکفاتر باشند تا ثبات کل منطقه تضمین شود. در منطقه، در واقع نیاز به یک اتحاد دفاعی وجود دارد. کشورها نمیتوانند بدون اطمینان از امنیت یکدیگر، ساختارهای اقتصادی را بر روی هم بنا کنند. این چیزی است که تاریخ نشان داده است. ما این را در اتحادیه اروپا نیز دیدیم. دیدیم که جامعه اقتصادی اروپا در فضایی که چتر امنیتی آمریکا فراهم کرده بود، به وجود آمد و سپس تکامل یافت. در اینجا نیز اراده بزرگی برای از بین بردن یا حداقل متوقف کردن بیثباتیها در منطقه و پیشبرد رفاه مردم منطقه با دستیابی به ادغام اقتصادی و اجتماعی بیشتر وجود دارد. میدانیم که این کار آسانی نیست و در ابتدای راه هستیم. ولی تمام مقدمات و برنامههای ذهنی و مفهومی برای این امر در حال انجام است. حالا که ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان توافقنامه دفاعی تاریخی امضا کردهاند، حمله به یکی، حمله به هر سه تلقی خواهد شد».
وزیر امور خارجه ترکیه به این اشاره کرده که فرآیند آمادهسازی این توافقنامه طولانی بوده.
وی افزود: «ما میدانستیم که هنگام انجام این کار با چه مشکلاتی روبرو خواهیم شد. من دقیقاً 2 سال و 8 ماه است که به طور مداوم در مورد این مسائل با شرکای خود و سایر کشورهای منطقه بحث میکنم. توافقنامه دفاع مشترک مکه از نظر فنی همان ماده 5 پیمان ناتو در مورد دفاع جمعی است. به همین دلیل است که سایر کشورها در نهایت تصمیم میگیرند به یک اتحاد بپیوندند. تا از حمایت حفاظتی یکدیگر بهرهمند شوند».
وزیر امور خارجه کابینه اردوغان گفته است: «شما با تشکیل یک پیمان دفاعی مشترک، قدرت بازدارندگی خود را افزایش میدهید. ثانیاً، راه ورود به چنین اتحادهایی ارسال پیام به جهان خارج نیست، بلکه کشورهای امضاکننده این اتحاد باید نشان دهند و متعهد شوند که امنیت یکدیگر را تهدید نمیکنند، بلکه امنیت یکدیگر را تضمین میکنند. این نقطه شروع است. وقتی وارد یک اتحاد امنیتی میشوید، علیه یک بازیگر خارجی نیست. اکنون یک کمیته وزارتی خواهیم داشت. درست مانند ناتو، یک کمیته سیاسی و نظامی متشکل از وزرای امور خارجه، وزرای دفاع و رئیس ستاد کل وجود دارد. کمیته سیاسی و نظامی کمیتهای است که چشمانداز ارائه شده توسط رهبران این اتحاد را نهایی میکند و کار را انجام میدهد. یک دبیرخانه عمومی، سازمانی، وجود خواهد داشت که چشمانداز ارائه شده توسط این کمیته را اجرا خواهد کرد».
دو ادعای مهم دیگری که رسانههای نزدیک به آکپارتی از قول فیدان منتشر کردهاند، این است که احتمالاً مصر نیز به پیمان دفاعی مکه خواهد پیوست و نکته دیگر این است که ترکیه مقدمات تاسیس یک پایگاه هوایی در عربستان سعودی را با مقامات ریاض مطرح کرده است.
خطر میدان مین، ترکیه در برابر ایران
روزنامه ملی گازته ارگان رسانهای حزب اسلامگرای سعادت ترکیه (شاگردان مرحوم اربکان) از معدود جراید ترکیه است که پیمان دفاعی مکه را به چالش کشیده و نوشته است: «توافق مکه، ابعاد امنیتی خظرناکی نیز دارد و گویی راه به ایجاد میدانهای مین میدهد. باید به این سوال پاسخ داده شود که چگونه با خطوط گسل منطقهای و حضور آمریکا در این معادله مواجه میشویم. حذف کامل ایران، به عنوان یکی از بازیگران اصلی منطقه از این ساختار، بر وحدت امت سایه میاندازد و سناریوی بسیار خطرناکتری را ارائه میدهد. بیایید کاری نکنیم که ترکیه در برابر ایران قرار بگیرد».
ملی گازته در ادامه نوشته است: «اگر در میانه تنشهای رو به افزایش واشنگتن و تلآویو علیه تهران، پایگاههای آمریکایی واقع در خاک عربستان سعودی هدف قرار داده شوند، چه اتفاقی خواهد افتاد؟ طبق بند (حمله به یکی از ما، حمله به همه ماست)، آیا تلافی حمله این است که ترکیه علیه همسایهاش ایران، اقدامی انجام دهد؟ موضع آنکارا در برابر خطر استفاده از سربازان ترکیه و جهان اسلام به عنوان سپر برای پایگاههای آمریکایی، تعیین خواهد کرد که آیا این توافق به عنوان سنگری در برابر غرب عمل میکند یا به عنوان وسیلهای برای ترویج وحدت واقعی اسلامی. در زمانی که تهدیدات منطقهای و تکبر رژیم صهیونیستی در حال افزایش است، تجربه ترکیه، ارتش پاکستان و پایتخت عربستان سعودی در یک تلاش با هم ترکیب میشوند. با این حال، فراتر از امضاهای امضا شده در سالنهای مجلل، واقعیتهای میدانی سوالات بسیار جدیتری را مطرح میکنند».
روزنامه ملی گازته، در ادامه باز هم به موضوع نگرش توافق دفاعی مکه به ایران پرداخته و میپرسد: «ضعیفترین و سوالبرانگیزترین نکته این توافقنامه این است که آیا ایران به عنوان یکی از کشورهای کلیدی منطقه، از این معادله کنار گذاشته شده است یا خیر؟ حذف تهران، یکی از اهداف اصلی رژیم صهیونیستی و امپریالیسم آمریکا در منطقه، از این ساختار امنیتی، تردیدهای جدی در مورد ماهیت این توافقنامه ایجاد میکند. با توجه به سیاستهای تفرقه اندازانه و در مقابل هم قرار دادن مسلمانان که مدتهاست توسط قدرتهای امپریالیستی دنبال میشود، ساختاری که ایران همسایه را حذف کند یا تصور تشکیل جبههای علیه ایران را ایجاد کند، به هیچ وجه در خدمت وحدت امت نیست. یک معماری امنیتی منطقهای واقعی نه با تعمیق اختلافات فرقهای و سیاسی، بلکه با درک جامعی که همه کشورهای منطقه را علیه امپریالیسم متحد کند، امکانپذیر است. اگر ایران با اعمال حق خود برای تلافی، تأسیسات آمریکا در خاک عربستان سعودی را هدف قرار دهد، چه سازوکاری برقرار خواهد شد؟ آیا ترکیه و پاکستان به بهانه حفاظت از پایگاههای آمریکایی وارد رویارویی نظامی با همسایه مسلمان دیگر، ایران، خواهند شد؟»
در بخش بعدی این گزارش، به نمونههای دیگری از انتقادات و دیدگاههای تحلیلگران ترکیه درباره توافق دفاعی مکه میپردازیم و همچنین به این مساله اشاره خواهیم کرد که چرا برای بسیاری از کارشناسان ترکیه، توافق مزبور، یادآور اقدام مشترک عربستان سعودی و چند کشور دیگر در سال 2015 میلادی است.
ادامه دارد...
انتهای پیام/
