استانها
به گزارش خبرگزاری تسنیم از مشهد، محمدجعفر جامهبزرگی، عضو هیئت علمی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران در نشست تخصصی «از منطق تا حکمت؛ جایگاه علامه ملاعبدالله بهابادی یزدی در قرن دهم هجری» بر ضرورت احیای تراث فکری و تمدنی ایران اسلامی تأکید و اظهارکرد: عنوان سخنرانی خود را «ملاعبدالله؛ سیر عقلانی از منطق به حکمت الهی و سیاسی» اعلام کرد.
جامهبزرگی بحث خود را با طرح مسئله نسبت هویت دینی و تمدنسازی آغاز کرد و گفت: یکی از پرسشهای پایدار در بحث تمدن اسلامی، چگونگی نقشآفرینی هویت دینی در پیدایش، استمرار و بازتولید تمدن است، برخی جریانهای فکری، هویت دینی را به جزماندیشی، ایستایی و ناتوانی در گفتوگو با مسائل جدید متهم میکنند و بر این باورند که چنین هویتی، به سبب اتکا بر حقایق تثیتشده، میدان چندانی برای عقلورزی و تنوع آرا باقی نمیگذارد.
وی در برابر این تلقی، مدعای اصلی سخنرانی را چنین صورتبندی کرد که امتناع یا انسداد هویت دینی، در حقیقت ملازم با امتناع تفکر و عقلورزی است؛ اما هویت دینیای که بر بنیاد تفکر عقلانی شکل بگیرد، واجد پویایی، توان گفتوگو و قابلیت بازتولید در شرایط تاریخی جدید خواهد بود. از این منظر، میتوان از یک «ما»ی هویتی سخن گفت که در عین حفظ مبانی خویش، امکان مواجهه عقلانی با دیگری را نیز داراست.
عضو هیئت علمی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران سپس به بیان روش بحث پرداخت و یادآور شد: نباید انتظار داشت همه پرسشهای معاصر بهصورت صریح در آثار اندیشمندان پیشین مطرح شده باشند.راه بهرهگیری از میراث فکری گذشته، «استنطاق» آثار و اندیشههای حکما با توجه به زمینه تاریخی، مسائل زمانه و شیوه مواجهه آنان با بحرانهای فکری و اجتماعی عصر خویش است. بر این اساس، رجوع به تراث نه بازگشت ارتجاعی به گذشته، بلکه کشف ظرفیتهای بازتولید، امتداد و معاصرسازی یک سنت فکری است.
جامهبزرگی، دو ویژگی را برای هویت دینی برجسته فرایندی و تکاملیبودن هویت و نظاموارگی و انسجام آن بر پایه پیوند با فطرت انسانی دانست.
به اعتقاد وی، سیر اندیشه فلسفی اسلامی از افق تجربه و منطق فطری تا منطق برخاسته از ساختار صحیح اندیشه آغاز میشودو در ادامه صعود خود از مراتب و سطوح ساحات مختلف اندیشه به حکمت الهی میرسد و سپس در قوس …
