استانها
به گزارش خبرگزاری تسنیم ، مسئله جمعیت در ایران را نمیتوان فقط با تعداد تولدها، مرگومیرها یا شمار سالمندان توضیح داد. ترکیب نیروی انسانی کشور در حال تغییر است و این تغییر، دیر یا زود خود را در اقتصاد، بازار کار، تولید، نظام بازنشستگی و حتی شیوه هزینهکرد دولت نشان خواهد داد. ایران سالها از مزیت جمعیت جوان برخوردار بود اما اکنون به تدریج وارد مرحلهای میشود که تعداد بیشتری از جمعیت در سنین بالاتر قرار خواهند گرفت و در مقابل، ورودیهای جدید به بازار کار کاهش پیدا میکنند.
این اتفاق ممکن است در ظاهر آرام باشد اما پیامدهای آن آرام نخواهد بود. اقتصاد برای رشد به نیروی انسانی نیاز دارد و وقتی تعداد افراد در سن کار کاهش پیدا کند، تنها مسئله کمبود نیروی کار مطرح نیست. ظرفیت تولید، میزان پرداخت حق بیمه، درآمدهای مالیاتی و توان تأمین هزینههای عمومی نیز تحت تأثیر قرار میگیرد. به بیان سادهتر، جامعهای که نیروی کار کمتری دارد، برای حفظ سطح تولید و رفاه گذشته باید بهرهوری بیشتری ایجاد کند. بنابراین مسئله اصلی آینده اقتصاد ایران، فقط «چند نفر کار میکنند» نیست، بلکه «هر فرد شاغل چه میزان ارزش اقتصادی ایجاد میکند» نیز اهمیت پیدا خواهد کرد.پ
از این منظر، پیری جمعیت میتواند اقتصاد ایران را مجبور به تغییر مدل توسعه کند. در گذشته، افزایش تعداد نیروی انسانی میتوانست بخشی از ضعف بهرهوری را جبران کند اما در جامعهای که نیروی کار جوان کمتری دارد، دیگر نمیتوان روی افزایش تعداد کارکنان حساب کرد. سرمایهگذاری در فناوری، آموزش تخصصی، اتوماسیون، اقتصاد دانشبنیان و افزایش بهرهوری باید جدیتر شود. اگر چنین تغییری رخ ندهد، کاهش نیروی کار میتواند به کاهش ظرفیت رشد اقتصادی منجر شود.
در همین حال، صندوقهای بازنشستگی با مسئلهای جدیتر روبهرو خواهند شد. زمانی که تعداد بیمهپردازان زیاد و تعداد مستمریبگیران محدودتر باشد، تأمین هزینهها آسانتر است اما با تغییر این نسبت، فشار بر منابع صندوقها افزایش پیدا میکند. این مسئله فقط به پرداخت مستمری محدود نمیشود. افزایش سن جمعیت به معنای افزایش نیاز به خدمات درمانی، توانبخشی، مراقبتهای طولانیمدت و حمایتهای اجتماعی نیز هست. بنابراین هزینه سالمندی در آینده میتواند همزمان از چند مسیر به بودجه عمومی و اقتصاد …
