چرا تنگه هرمز اینقدر مهم است؟/ آبراهه‌ای برای صلح و جنگ؛ نامی که هزاران مایل آن‌سوتر هم اثرگذار است

خبرآنلاین: کافی است در خاورمیانه جرقه یک بحران زده شود؛ هنوز دود انفجارها از آسمان کنار نرفته، هنوز مقام‌های سیاسی بیانیه‌هایشان را کامل نکرده‌اند و هنوز فرماندهان نظامی از «پاسخ قاطع» سخن می‌گویند که نام یک نقطه باریک آبی دوباره بر سر زبان‌ها می‌افتد؛ تنگه هرمز. گویی سرنوشت بخشی از اقتصاد جهان نه در بورس‌های لندن و نیویورک، که در گذرگاهی رقم می‌خورد که عرضش در برخی نقاط از چند کیلومتر فراتر نمی‌رود. جایی که هر نفتکش، تنها حامل میلیون‌ها بشکه نفت نیست؛ حامل بخشی از آرامش یا اضطراب اقتصاد جهانی است.

تنگه‌ای با دو همسایه

تنگه هرمز آبراهه‌ای است با عرض حدود ۳۰ کیلومتری که یک سمت آن ایران قرار دارد و سمت دیگر عمان؛ در واقع تنگه هرمز بین آب‌های سرزمینی ایران و عمان تقسیم شده اما به لحاظ بین‌المللی بودن آبراهه، برای اعمال حاکمیت بر آن، از جمله مناقشات حقوق بین الملل و حقوق دریاها است. این تنگه از یک سو به ایران و از سوی دیگر به منطقه‌ای جدا افتاده از حاک عمان می‌رسد.

شرایط پس از آغاز جنگ ۴۰ روزه و بسته شدن تنگه هرمز توسط نیروهای نظامی جمهوری اسلامی، باعث شد تا امنیت انرژی دنیا بیش از پیش به این آبراهه باریک گره خورد. همین آبراهه کوچک چنان اهمیت استراتژیکی دارد که کوچکترین ناامنی حتی مایل‌ها آنسوتر از آن، می‌تواند قیمت جهانی نفت را بالا و پایین ببرد. حالا هم پس از حدود ۱۶۰ روز از آغاز جنگ، این تنگه مدام باز و بسته می‌شود و در آخرین تحول، ایران اعلام منع عبور و مرور کرده و در مقابل ایالات متحده از باز بودن آن سخن می‌گوید. چه بسته و چه باز، جمهوری اسلامی اکنون در حال مذاکره با همسایه‌اش در تنگه هرمز یعنی عمان است تا دو طرف به تفاهمی برای عبور و مرور این دست یابند. مورد اصلی که مذاکره بر سر آن، پولی به نام عوارض است. ایران قصد دارد که از کشتی‌ها و نفتکش‌های عبوری از آنجا عوارش بگیرد اما ظاهرا عمان همسایه دیوار به دیوار تنگه، راضی به اخذ این پول نیست. علی ایحال دو طرف در حال مذاکره هستند و جهان هم منتظر نتیجه این مذاکرات. 

شاهراه صادرات نفت در خاورمیانه

اما تنگه هرمز، بیش از آنکه یک آبراه باشد، یک مفهوم سیاسی است؛ نمادی از جایی که جغرافیا، قدرت و انرژی به هم گره می‌خورند. در جهان امروز کمتر نقطه‌ای را می‌توان یافت که تا …