آیا کسی که نماز نمی‌خواند، مسلمان نیست؟ پاسخ به دو پرسش درباره اسلام و عبادت

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، پاسخ به سوال یک پرسشگر از مرکز ملی پاسخگوئی به سوالات دینی ارائه شده است:

پرسش:

1- آیا کسی که نماز نمی‌خواند یا بعضی فروع را انجام نمی‌دهد، مسلمان به حساب نمی‌آید؟ درحالی که به اصول دین اعتقاد دارد و شناخت کافی از خدا و معاد پیامبران و ائمه و قرآن دارد.

2- سوال دوم هم اینکه در قرآن تاکید شده که انسان و جن برای عبادت آفریده شده اند . آیا عبادت منظور فقط نماز است ؟؟ به طور کلی عبادت یعنی چه؟

اعتقاد به اصول نشانه مسلمان بودن نیست ؟

پاسخ:

کفر و خروج از دائره اسلام از دو حیث قابل بررسی است در مباحث فقهی هر کس خدا، یکتایی خدا، نبوت، معاد یا فرعی اعتقادی را که ضروری دین بوده و منجر به انکار مبدأ یا معاد گردد، را معتقد نباشد یا منکر باشد، کافر است. (1)

اما در مباحث کلامی، کفر در انسان، پوشانیدن و کتمان آگاهانه است. از این رو نوعاً در تعریف کفر، کلمة «جحود» و «انکار» بکار می رود. که مخالفت آگاهانه و لجاجت آمیز را می رساند. (2)

با این بیان آنچه سبب خروج از دائره اسلام می شود آن است که اولاً شخص یکی از اصول و مبادی دین را انکار کند و ثانیاً انکار شخص از روی علم و آگاهی باشد بنابراین شخصی که نماز نخوانده و یا روزه نمی گیرد از دو حال خارج نیست.

الف) با علم به اینکه این عمل مانند نماز، روزه و... از فروعات دین بوده و خداوند بر انجام آن دستور داده، اساساً به وجوب آن معتقد نبوده و مثلاً با لج بازی و... عمداً آن را به جای نیاورده است، چنین شخصی از آنجا که منکر فروع دین و به تبع آن منکر یکی از ضروریات دین اسلام می شود از دائره دین اسلام خارج می شود. لذا احکامی مانند نجاست و سائر امور مربوط به کفر بر او صادق است.

ب) اینکه شخص به وجوب آن معتقد بوده، ولی در مقام عمل سستی به خرج داده و آن را به جای نیاورده است مانند بسیاری از افراد که با علم و اعتقاد به وجوب عملی، در انجام آن کوتاهی می کنند. چنین شخصی گناه بزرگی مرتکب شده است و در برخی از روایات ائمه تاکید کرده اند که این افراد نه تنها گناه کرده، بلکه حتی شفاعت ائمه نیز برای این دسته افراد نمی رسد در روایتی از امام صادق (ع) نقل شده است که امام فرمود" شَفَاعَتُنَا لَا تَنَالُ مُسْتَخِفّاً بِصَلَاتِهِ"(3) شفاعت ما نمی رسد به آنکه …