خبرآنلاین ـ تحولات سالهای اخیر در خلیج فارس نشان داده است که دیگر نمیتوان معادلات منطقه را بدون شناخت الگوهای فکری و محاسبات راهبردی کشورهای حاشیه جنوبی این پهنه آبی تحلیل کرد. کشورهایی که با وجود برخورداری از اشتراکات تاریخی و فرهنگی، در تعریف منافع ملی، شیوه موازنهسازی و نحوه مواجهه با بحرانهای منطقهای مسیرهای متفاوتی را برگزیدهاند. در همین چارچوب، محمد مسجدجامعی در نشستی با عنوان «کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس چگونه میاندیشند؟» به بررسی نگاه این کشورها به موضوعاتی چون ایران، اسرائیل، رقابتهای ژئوپلیتیکی و روندهای توسعهمحور پرداخته است.
در ادامه بخشی از اظهارات محمد مسجدجامعی در این نشست را میخوانید؛ لزوم کلیشهزدایی از ذهنیتها
پیشنهاد نخست من برای عنوان این نشست، این بود که «شیخنشینها در کدامین جهان زندگی میکنند»، اما بر اساس نظر دوستان، موضوع به «چگونه میاندیشند» تغییر یافت. در همین چارچوب، تلاش میکنم با توجه به محور پیشنهادی و بر اساس مشورتهای انجامشده، دیدگاه این کشورها را نسبت به اسرائیل و در صورت امکان نسبت به ایران، بیان کنم. البته لازم است در ابتدا به چند نکته مقدماتی اشاره شود.
۱- پیش از هر چیز باید یادآور شوم که استفاده از برخی مثالها در خلال بحث، صرفاً برای تبیین موضوع است و به معنای توهین یا تحقیر همسایگان جنوبی نیست. تمامی همسایگان مورد احترام کامل هستند.
و امّا نکته مقدماتی این است که معمولاً در فضای ذهنی عموم ما، نوعی تلقی منفی نسبت به شیخنشینها وجود دارد. این تصور معمولاً در تداوم همان نگاه منفی نسبت به اعراب، بهویژه اعراب بدوی است. واقعیت این است که چنین رویکردی علاوه بر آنکه اخلاقی نیست، از نظر علمی نیز اشتباه است؛ چرا که این جوامع در مقایسه با بیست یا پنجاه سال گذشته خود، تغییرات بنیادینی داشتهاند. واقعبینی میان افراط در تحقیر و تفریط در تمجید
عموم این کشورها در حال حاضر درک درستی از مفاهیم اقتصاد و تجارت جهانی دارند و به میزان قابلتوجهی با سازوکارهای بهرهبرداری از ثروت نفتی، آشنا شدهاند. آنها به نوعی در مسیر توسعهیافتگی قرار گرفتهاند، اگرچه همچنان چالشهایی وجود دارد که به آنها اشاره خواهد شد. بنابراین، لازم است تصورات منفی پیشین را تغییر دهیم و نگاهی متوازن …
![[محمدعلی مهتدی] سوریه؛ میدان تقابل ترکیه و رژیم صهیونیستی](/news/u/2026-08-23/ettelaat-071n0.jpg)
