به گزارش خبرآنلاین دکتر حمید میرزاده استاد دانشگاه امیرکبیر در روزنامه اعتماد نوشت: براساس پایگاه سایماگو، جایگاه علمی ایران از سال 2019 تا 2022میلادی در رتبه جهانی 15 یعنی در پوسته اول 20کشور برتر و بالاتر از ترکیه و عربستان بوده است. متاسفانه از سال 2023 و 2024 میلادی رتبه ایران رو به کاهش گذاشت و در سال 2025 میلادی جایگاه ایران با سه رتبه سقوط نسبت به سال 2022 میلادی به رتبه 18 رسید و در منطقه خاورمیانه زیر رتبه ترکیه و عربستان قرار گرفت.
این کاهش رتبه علمی معلول، عدم تخصیص اعتبارات پژوهشی مصوب برنامههای توسعه 5 ساله کشور، عدم تجهیز آزمایشگاهها به تجهیزات پیشرفته، مهاجرت نخبگان ایرانی و در کنار این کمبودها، تبعیت بعضی از ژورنالهای علمی بینالمللی از سیاستهای تحریمی امریکاست که حتی بدون ارجاع به داوری، مقالات ارسالی از ایران را فورا رد (immediate reject) میکنند.
اخیرا بعضی از این ژورنالها مقالهای که از طریق ایمیل ایران با پسوند .ac.ir ارایه شود، سیستم سایت ژورنال خود را طوری تنظیم کردهاند که خطا میدهد و امکان ارایه مقاله از ایران نیست. حالا در کنار این تنگناها و تحریمها که منجر به کاهش رتبه علمی جهانی ایران شده، طرحی در یکی از کمیسیونهای مجلس تصویب شده که در صورت ابلاغ و اجرای آن به اضعاف مضاعف به جایگاه علمی ایران ضربه وارد میکند و یک نوع خودتحریمی در حوزه علمی و پژوهشی را دامن میزند. در طرح اخیر موسوم به «طرح مقابله با نفوذ بیگانگان»، تدوین یا نشر کتاب و مجله مقاله و ارایه گزارش یا اطلاعات، آمار یا اخذ بورسیه یا کمک هزینه تحصیلی و فرصت مطالعاتی یا هرگونه همکاری علمی و دانشگاهی دیگر، مشمول این طرح قرار گرفته است.
پس از این مقدمه خوب است به مطالب زیر توجه کنیم:
1- ایران پیش از پیروزی انقلاب اصولا جایگاه علمی جهانی بین کشورها نداشت.
گفتنی است تعداد مقالات علمی ایران در سال 1357 فقط 400 مقاله بود. بعد از انقلاب مخصوصا در یک دهه اخیر، رهبر شهید بهطور مکرر بر اهمیت جایگاه علمی کشور و حتی مرجعیت علمی ایران در سطح بینالمللی تاکید مکرر داشتند و حتی در جلسات با دانشگاهیان از مسوولانی که در تخصیص اعتبارات علمی و پژوهشی کوتاهی کرده بودند، بازخواست میکردند. خوشبختانه این سیاست و راهبرد یعنی امر توسعه …
