گرو اندیشه: دین آنلاین بر مقدمه ترجمه ای از روزنامه قرار نوشت: «طاها آقیول نویسنده و روزنامهنگار شناخته شده ترکیه سالها در حوزه اندیشه و سیاست قلم زده است و با بسیاری از محققان ترکیه در شبکه سیانان ترک مصاحبههای چالشی و جنجالی انجام داده است. اکنون او در یادداشت کوتاهی در روزنامه «قرار» ۲۳ ژوئن ۲۰۲۶ به آخرین تحولات در حوزه فهم دینی در میان محققان ترکیه میپردازد که خواندن آن خالی از لطف نیست. متن را هوش مصنوعی ترجمه کرده است و حیدر بیات برخی از کلمات و اصطلاحات را بازبینی و ویرایش کرده و توضیحات زیر را بدان افزوده است.» این متن را در ادامه می خوانید:
**** طاها آق یول
کسانی که با نگریستن به وضعیت کنونی جهان اسلام و نیز فضای استبدادزدهای که حکومت محافظهکار در ترکیه پدید آورده است داوری میکنند، ممکن است از جریان آرام اما ژرف اندیشههای نوگرایانهای که در زیر پوست جامعه در حال شکلگیری است، غافل بمانند.
حال آنکه، برخلاف مفهومی چون «لائیک بودن» که از رهگذر دولت و از غرب به جهان اسلام وارد شد، اینبار پویشی نو از درون خود اندیشهٔ اسلامی سر برآورده است. این جریان، هنوز به تودههای مردم نرسیده، اما در میان تاریخپژوهان، متافیزیسینها و روشنفکران مسلمان بهتدریج گسترش مییابد و محور آن «اندیشهٔ آزادی» است.
آنان تاریخ را به محک نقد میزنند و دریافتهاند که استبداد، با جلوگیری از توسعه، یکی از عوامل اصلی عقبماندگی مسلمانان بوده است. از همینرو، ناگزیر نقش فقه سنتی و کلام سنتی را در تاریخ مورد بازاندیشی قرار میدهند. بدینسان، کلامی نو که بر اصل «آزادی انسان» استوار است و نیز فهمی تازه از فقه که با حقوق مدرن سازگار و گشوده باشد، در حال شکلگیری است.
آیا نوشتههای مصطفی ینراوغلو را که در روزنامهٔ «قرار» دربارهٔ شخصیتهای برجستهٔ تاریخ اسلام منتشر میشود، دنبال میکنید؟
او چهرههایی را معرفی میکند که در برابر استبداد سر فرود نیاوردند و در عرصهٔ اعتقادی نیز بر این باور بودند که انسان عروسکی در دست «تقدیر» نیست، بلکه آزاد است و از همینرو مسئول اعمال خویش است. از جمله، امام اعظم [ابوحنیفه؟] که به سبب سر باز زدن از تسلیم در برابر خلیفهٔ مستبد، در زندان زیر …
