مستوره برادران نصیری، مظاهر گودرزی: تجمع پرشمار هواداران نیما تکیدو، یوتیوبر و اینفلوئنسر، بار دیگر شکاف میان مرجعیتهای رسمی و الگوهای برآمده از شبکههای اجتماعی را به مرکز توجه آورد؛ رخدادی که برای بخشی از افکار عمومی غافلگیرکننده بود، اما برای نسلی که ارتباطی پیوسته و نزدیک با چهرههای فضای مجازی دارد، الزاماً اتفاقی غیرعادی بهنظر نمیرسد. پرسش اصلی این است، در این ماجرا باید خودِ چهره مشهور را دید یا جمعیتی را که برای دیدنش گرد آمدهاند؟ نیما شجاعی، جامعهشناس، معتقد است تمرکز صرف بر یک فرد، صورت مسئله را مخدوش میکند، به گفته او: «چنین پدیدههایی مسائل ساختاری هستند.» او کاهش مرجعیت نهادهای میانجی، از مدرسه و دانشگاه تا رسانه، و میل جوانان به یافتن صداها و الگوهای نزدیکتر به تجربه روزمرهشان را از زمینههای شکلگیری این وضعیت میداند.
فاطمه کاظمی خالدی، روانپزشک، نیز این گردهمایی را تنها حاصل جذابیت یک اینفلوئنسر نمیداند و بر نیاز به تعلق تأکید میکند، به تعبیر او: «حضورشان در اجتماع صرفاً برای دیدن این فرد مشهور نیست.» از نگاه او، دنبالکنندگان در فضای مجازی شبکهای از معنا و زبان مشترک میسازند و حضور جمعی، امکان تجربه عینی این هویت مشترک را فراهم میکند.
متن کامل گفتوگو در ادامه آمده است.
نقش ساختارها در ظهور اینفلوئنسرها
*در ماجرای تجمع چند هزار نفری برای دیدن نیما تکیدو، آیا سوژه اصلی این شخص است یا آن جمعیتی که برای دیدن او جمع شده بودند؟
کاظمی خالدی: من هم مانند خیلیها از ایشان شناختی نداشتم، بعد از این ماجرا برایم این سوال ایجاد شد که این فرد چه ویژگیهایی دارد که میتواند چندین هزار نفر را در یک مکان مشخص جمع کند؟ اما با جستوجوی بیشتر شکل سوال برایم تغییر کرد، پرسش باید این باشد که وقتی یک فرد مشهور برای یک رویداد دعوت میکند و چند هزار نفر گرد هم جمع میشوند ما با چه پدیدهای روبهرو هستیم، بهگمانم باید به پدیده توجه کنیم، در دو سطح میشود این موضوع را بررسی کرد، یک اینکه آن هزاران نفر قبل از آن اجتماع چه رابطهای با چهره مشهور ایجاد کرده بودند و در سطح دیگر بعد از اینکه وارد آن اجتماع شدند چه تجربهای داشتند.
شجاعی: در جامعهشناسی ما دوگانه فرد یا ساختار داریم، از خودمان میپرسیم در …
