چرا نسل امروز از موعظه فرار می‌کند؟ پیامبر(ص) چگونه بدون موعظه‌گری انسان می‌ساخت؟

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، پیامبر(ص) انسان‌ها را فقط با سخنرانی و موعظه تربیت نمی‌کرد؛ خودش «پیام» بود. او پیش از آنکه از اخلاق، صبر و عدالت سخن بگوید، آنها را زندگی می‌کرد. شاید مسئله نسل امروز، فاصله گرفتن از دین نباشد؛ بلکه خستگی از دینی باشد که بیشتر شنیده می‌شود تا دیده و تجربه شود.

بنابر روایت ابنا، پژوهشگر دینی حجت الاسلام و المسلمین محمد حسین امین، با نگاهی به شیوه تربیتی پیامبر اکرم(ص) و آموزه‌های قرآن و اهل‌بیت(ع)، به این پرسش پرداخته است که چرا بخشی از نسل امروز با موعظه‌های مستقیم ارتباط نمی‌گیرد و چگونه می‌توان به جای افزودن بر حجم سخن، بر عمق اثرگذاری تربیت دینی افزود؟

نسل امروز از دین فراری است یا از موعظه‌های تکراری؟

واقعیت این است که نباید هر فاصله‌ای از منبر و موعظه را به معنای فاصله گرفتن از خدا دانست. انسان امروز با انبوهی از پیام‌ها، توصیه‌ها و هشدارها روبه‌روست. هر روز صدها جمله به او می‌گویند چه بکند، چه نکند، چگونه زندگی کند و چگونه فکر کند. در چنین فضایی، اگر سخن دینی نیز فقط به فهرستی از بایدها و نبایدها تبدیل شود، طبیعی است که گوش مخاطب خسته شود.

قرآن کریم اساساً دعوت دینی را به «حکمت» و «موعظه حسنه» پیوند می‌زند، نه به سخن گفتن بی‌وقفه. خداوند می‌فرماید:

﴿ادْعُ إِلَیٰ سَبِیلِ رَبِّکَ بِالْحِکْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُم بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ﴾؛ «با حکمت و اندرز نیکو به راه پروردگارت دعوت کن و با آنان به نیکوترین شیوه گفت‌وگو کن.»[۱]

در مجمع‌البیان، «موعظه حسنه» به موعظه‌ای تفسیر شده که دل‌ها را نرم می‌کند و انسان را با ترغیب و نرمی از زشتی دور می‌سازد؛ حتی در ادامه، بر سخن گفتن متناسب با ظرفیت مخاطب تأکید شده است.

پس مسئله، «موعظه کردن یا نکردن» نیست؛ مسئله این است که آیا سخن ما واقعاً به قلب مخاطب راه پیدا می‌کند یا فقط بر گوش او فرود می‌آید؟ گاهی یک رفتار کریمانه، یک عذرخواهی صادقانه، یک گذشت به‌موقع یا حتی شنیدن درد یک جوان، کاری می‌کند که ده‌ها سخنرانی نمی‌تواند انجام دهد.

پیامبر(ص) فقط سخن نمی‌گفت؛ خودش پیام بود

اگر بخواهیم راز تربیت پیامبر اکرم(ص) را در یک جمله خلاصه کنیم، باید بگوییم: او پیش از آنکه مردم را به اخلاق دعوت کند، اخلاق …