تینا مزدکی_ستارهشناسان موفق شدهاند نشت گاز هلیوم را از یک سیاره سنگی فراخورشیدی شناسایی کنند؛ نشانهای که احتمال وجود جو در اطراف این سیاره را تقویت میکند. اگر این نتیجه با مشاهدات بیشتر تأیید شود، نخستین بار خواهد بود که وجود جو برای یک سیاره سنگی مشابه زمین در منطقه قابل سکونت ستاره میزبانش به اثبات میرسد؛ دستاوردی که میتواند نقطه عطفی در جستوجوی حیات فرازمینی باشد.
سیاره LHS 1140 b یک ابرزمین سنگی است که به همراه سیاره دیگری به دور ستاره LHS 1140 در فاصله حدود ۵۰ سال نوری از زمین و در صورت فلکی قیطس (Cetus) میگردد. ستاره میزبان از نوع کوتوله سرخ (M dwarf) است؛ ستارهای که تنها حدود یکپنجم خورشید قطر دارد و کمتر از یک درصد نور آن را تولید میکند.
تیمی از پژوهشگران به سرپرستی کالین چروبیم، دانشجوی دکتری دانشگاه هاروارد، در سال ۲۰۲۴ میلادی (۱۴۰۳ شمسی) با استفاده از طیفنگار بسیار حساس نصبشده روی تلسکوپ مگلان کلی در صحرای آتاکامای شیلی، هنگام عبور این سیاره از مقابل ستاره میزبان، شواهدی از وجود جو آن را ثبت کردند. نتایج این پژوهش در نشریه Science منتشر شد و LHS 1140 b را به یکی از مهمترین اهداف آینده برای بررسی قابلیت سکونت سیارات فراخورشیدی تبدیل کرد.
چروبیم در گفتوگویی با مجله Science گفت: «معمولاً تصور میکنیم یک سیاره برای قابل سکونت بودن باید عمدتاً سنگی باشد، جوی داشته باشد که از سطح آن در برابر تابشهای زیانبار محافظت کند و همچنین امکان باقی ماندن آب مایع را فراهم سازد. اکنون میدانیم LHS 1140 b این شرایط را دارد.» چرا یافتن جو در اطراف سیارات کوتولههای سرخ دشوار است؟
از زمان کشف نخستین سیاره فراخورشیدی در سال ۱۹۹۲، بیش از ۶۳۰۰ سیاره فراخورشیدی شناسایی شدهاند، اما تنها تعداد محدودی از آنها در منطقه قابل سکونت ستاره خود قرار دارند.
بیشتر این سیارهها با روش گذر (Transit) کشف میشوند؛ روشی که در آن کاهش اندک نور ستاره هنگام عبور سیاره از مقابل آن اندازهگیری میشود. از آنجا که سیارات سنگی کوچک هستند، رصد آنها دشوار است، مگر اینکه به دور ستارههای کوچک و کمنور مانند کوتولههای سرخ گردش کنند.
با این حال، کوتولههای سرخ یک مشکل مهم دارند؛ این ستارهها بهطور مداوم فوران میکنند و مقدار زیادی پرتو …
