به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، امام صادق(ع) برای تشخیص روایات صحیح از احادیث جعلی، معیار روشنی ارائه کردند؛ روایتی که با قرآن کریم سازگار باشد، شایسته پذیرش است و حدیثی که کتاب خدا آن را تأیید نکند، نمیتواند مبنای اعتقاد و عمل قرار گیرد. قرآن؛ معیار امام صادق(ع) برای سنجش صحت روایات
پرسش: امام صادق(علیهالسلام) برای تشخیص احادیث صحیح از روایات جعلی چه راهکاری ارائه کردهاند؟
پاسخ اجمالی:
امام صادق(علیهالسلام) قرآن را به عنوان اصل و حدیث را به عنوان فرع معرفی کردهاند و مطابقت روایت با قرآن را یکی از معیارهای مهم تشخیص صحت و نادرستی حدیث دانستهاند. بر همین اساس، آن حضرت به شیعیان سفارش میکردند روایتی را صحیح بدانند که با قرآن کریم هماهنگ باشد.
در روایات متعددی از امام صادق(ع) تأکید شده است: «حدیثی که کتاب خدا آن را تأیید نکند، باطل است.» این نگاه، علاوه بر مشخص کردن معیار پذیرش روایات، میتوانست از بسیاری از انحرافات و کجرویهای فکری در جامعه اسلامی جلوگیری کند. روایت باید با قرآن سنجیده شود
امام صادق(علیهالسلام) قرآن را در جایگاه اصل و حدیث را در جایگاه فرع قرار داده و هماهنگی روایت با قرآن را ملاکی برای تشخیص صحت و نادرستی آن معرفی کردهاند. این اصل تنها در سخنان آن حضرت مطرح نشده، بلکه دیگر امامان(علیهمالسلام) نیز بر آن تأکید داشتهاند.(1)
امام صادق(ع) در روایتی خطاب به پیروان خود میفرمایند:
«اِذَا وَرَدَ عَلَیْکُمْ حَدِیثٌ فَوَجَدْتُمُوهُ لَهُ شَاهِداً مِنْ کِتَابِ اللهِ اَوْ مِنْ قُوْلِ رَسُولِ اللهِ وَ اِلَّا فَالَّذِی جَاءَکُمْ بِهِ اَوْلَی بِهِ»(2)
یعنی: زمانی که حدیثی به شما میرسد، اگر برای آن شاهدی از کتاب خدا یا سخن رسول خدا(صلّیاللّه علیه و آله) یافتید، آن را بپذیرید؛ در غیر این صورت، آن را به همان کسی واگذار کنید که حدیث را برای شما آورده است.
در روایت دیگری نیز از امام صادق(ع) نقل شده است:
«مَا أتَاکُمْ عَنَّا مِنْ حَدِیثٍ لَایُصَدِّقُهُ کِتَابُ اللهِ فَهُوَ بَاطِلٌ»(3)
یعنی: هر حدیثی که از سوی ما به شما برسد و کتاب خدا آن را تأیید نکند، باطل است. حدیث ناسازگار با قرآن؛ «زخرف»
امام صادق(ع) در روایت دیگری، درباره روایاتی که با قرآن سازگار نیستند، …
