به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، تربیت فرزند شجاع، یکی از دغدغههای اصلی والدین در عصر کنونی است؛ اما آیا شجاعت به معنای نترسیدن و بیباکی ِ صرف است؟ یا آنچه ما بهعنوان «فرزند شجاع» از آن یاد میکنیم، ریشه در مفاهیم عمیقتری همچون ایمان، شناختِ صحیح از خدا و مدیریتِ عقلانیِ هیجانات دارد؟
بنابر روایت حوزه، در گفتوگویی با حجتالاسلام محمد ظریفی کارشناس کودک و نوجوان، به بررسی ابعادِ مغفولِ تربیتِ شجاعانه پرداخته است.آنچه از نظر میگذرانید، مشروحِ این گفتوگوست که تقدیم مخاطبین فرهیخته میگردد.
در این مصاحبه به ۴ پرسش اساسی پاسخ داده شده است:
*شجاعت در تربیت فرزند از نگاه اسلام دقیقاً به چه معناست؟
*آیا شجاعت فقط به بیباکی و جرأت ظاهری مربوط است، یا بیشتر یک فضیلت اخلاقی و ایمانی است؟
*نقش ایمان به خدا در شجاع شدن کودک چیست؟
*چطور میشود ترسهای واقعی را از ترسهای واهی در ذهن کودک جدا کرد؟
بسم الله الرحمن الرحیم، پیش از ورود به بحث، باید محدوده سنی موردنظر از «کودک» را مشخص کنیم. در نگاه عرفی، معمولاً منظور از کودک، زیر هفت سال است؛ اما در نگاه تخصصی، کودک تا پیش از نوجوانی را شامل میشود.
یعنی حدوداً سن دوازده سالگی را شامل میشود. لذا آنچه در این بحث مدنظر داریم، کودکان تا دوازده سالگی هستند. این نکته مهمی است که ابتدا باید روشن شود؛ چراکه این دوران، دورانی است که شالودهٔ روانی فرزند در حال شکلگیری است.
*مدیریتِ عقلانیِ ترس؛ گوهرِ شجاعت در نگاه اسلام
اگر بخواهیم شجاعت را در نگاه اسلامی و روانشناسی تعریف کنیم، باید ابتدا یک سوءتفاهم بزرگ را کنار بگذاریم.
ما معمولاً شجاعت را با نترسیدن مساوی میدانیم، در حالی که چنین نیست. در نگاه اخلاق اسلامی، نترسیدن مطلقاً ارزش محسوب نمیشود؛ بلکه از آن به «تهور» یا بیگدار به آب زدن تعبیر میشود که حالت افراطی شجاعت است. شجاعت در نگاه اخلاق اسلامی و نگاه دینی ما، مدیریت هیجان ترس توسط قوای عقل است؛ یعنی کودک من میترسد، اما به خاطر یک ارزش بالاتر بر ترس خود غلبه میکند. یعنی آدم شجاع، آدمی نیست که لزوماً نترس باشد؛ ممکن است ترس هم داشته باشد، اما به خاطر یک مسئلهٔ بالاتر، …
