عامل مرگ خرس به ترویج مهربانی با حیوانات محکوم شد. در راستای اجرای سیاستهای دستگاه قضایی مبنی بر توسعه مجازاتهای جایگزین حبس و بهرهگیری از ظرفیت اقدامهای فرهنگی و اجتماعی، امروز رییس حوزه قضایی بخش مشگین شرقی (لاهرود) در پرونده شخصی که غیرعمد و ناخواسته موجب تلف شدن یک قلاده خرس شده بود، با توجه به ابراز ندامت و پشیمانی او، به اجرای اقدام فرهنگی و آموزشی حکم داد.
بر اساس این حکم، محکوم علیه مکلف شد بروشورهای آموزشی و فرهنگی با محوریت حفاظت از محیط زیست، احترام به حیات وحش و ضرورت مهربانی با حیوانات را تهیه و در اماکن عمومی توزیع کند تا با افزایش آگاهی عمومی، فرهنگ حفاظت طبیعت و گونههای جانوری بیش از پیش در جامعه نهادینه شود .
حال باید بررسی نمود آیا این حکم (توزیع بروشور) مجازات جایگزین حبس محسوب میشود؟!
صدور احکام مبتنی بر مجازاتهای جایگزین حبس، اگر با رعایت اصول سیاست جنایی و فلسفه مجازات همراه باشد، اقدامی مثبت در جهت کاهش استفاده از حبسهای کوتاهمدت است. با این حال، هر اقدام فرهنگی را نمیتوان به صرف جنبه آموزشی آن، «مجازات جایگزین حبس» دانست.
در پرونده اخیر مربوط به تلف شدن غیرعمدی یک قلاده خرس، غیرعمدی بودن رفتار مرتکب و ابراز ندامت وی، بهدرستی میتواند توجیهکننده عدم استفاده از مجازات حبس باشد. اما این موضوع، دادگاه را از انتخاب واکنشی که واجد اوصاف یک کیفر باشد، بینیاز نمیکند. مجازات جایگزین حبس نیز همچنان یک مجازات است و باید اهداف شناختهشده کیفر، از جمله بازدارندگی عمومی، بازدارندگی اختصاصی، اصلاح و بازپروری محکومعلیه، تناسب میان جرم و واکنش کیفری و در صورت امکان، جبران خسارت و تحقق عدالت ترمیمی را تأمین کند.
الزام محکومعلیه به توزیع چند بروشور آموزشی، هرچند اقدامی فرهنگی و قابل تقدیر است، اما اگر فاقد استمرار، نظارت، تحمل زحمت متناسب و اثرگذاری واقعی باشد، به دشواری میتواند واجد …
