گروه اندیشه:کمال اطهاری، پژوهشگر اقتصاد سیاسی، در گفت و گویی که روزنامه ایران (سهیلا یادگاری) با او انجام داده، در واکنش به طرح «شهر لجستیک هوشمند» هیئت دولت، آن را ادامهای بر ایدههای مغفولمانده در طرح جامع ۱۳۸۶ تهران و طرح توسعه شیراز (۱۳۹۸) میداند. به باور اطهاری، علت اصلی ناکامی این پروژهها، خطاهای بنیادی مفهومی و عدم درک درست از «شهر هوشمند» و «لجستیک» است؛ موضوعی که لجستیک را صرفاً معادل حملونقل و ترانزیت فیزیکی تلقی کرده و از نقش آن در پیوند کانونهای دانشبنیان با «زنجیره جهانی ارزش» غافل شده است. اطهاری با نقد انحراف منطقه ۲۲ تهران از «تکنوپولیس» به مراکز تجاری، تأکید دارد که شهر هوشمند مستلزم دو بالِ «مشارکت دموکراتیک شهروندان» و «شبکهسازی کارآمد ارتباطی-اقتصادی» است. اقتصاد وارداتمحور، اتکای مفرط به درآمدهای نفتی و شکاف عمیق ارزبری تهران در مقایسه با شهرهایی چون سئول، انگیزه گذار به اقتصاد دانشمحور را از بین برده است. در نتیجه، اولویتدادن به پروژههای زودبازده، تغییر رویههای مدیریتی و عدم شکلگیری زنجیره داخلی ارزش، نهتنها بستر رقابتپذیری جهانی را مسدود کرده، بلکه کشور را در مواجهه با شوکهای خارجی و تحریمها آسیبپذیرتر ساخته است. این گفت و گو را در ادامه می خوانید:
**** کمال اطهاری
طرح «شهر لجستیک هوشمند» به عنوان پروژهای ملی برای توسعه زیرساختهای لجستیکی کشور، اخیراً در نشستی به ریاست محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، ارائه شده است. این طرح با هدف ایجاد شبکهای هوشمند برای انبارداری، حملونقل و توزیع کالا و با مشارکت دولت و بخش خصوصی اجرا خواهد شد.
کمال اطهاری، پژوهشگر اقتصاد سیاسی و توسعه، با اشاره به طرح «شهر لجستیک هوشمند» که در دولت مطرح شده است، به «ایران» گفت: «این ایده در دهه ۸۰ و در طرح جامع شهر تهران برای اولینبار مطرح شد، اما به دلایل مختلف به اجرا نرسید.» اطهاری، عدم توسعه هوشمند شهرها را بهزعم خود یکی از عواملی دانست که میتواند کشور را در برابر تحریمها و حمله آسیبپذیرتر کند.
با توجه به ارائه طرح «شهر لجستیک هوشمند» در دولت، این طرح تا چه اندازه با مفهوم «شهر هوشمند» که پیشتر در اسناد توسعه شهری مطرح شده بود، ارتباط دارد؟ آیا میتوان آن را طرحی جدید دانست؟
در …
