به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، ابنبطوطه، مشهورترین جهانگرد تاریخ اسلام، نزدیک به هفت قرن پیش در سفر خود به کربلا این یکی از قدیمیترین توصیفهای موجود از کربلا را ثبت کرده است او سفرنامهاش درباره این شهر نوشته است:«کربلا شهر کوچکی است با باغهای نخل در پیرامون آن که از آب فرات آبیاری میشوند. روضه مقدسه داخل این شهر است. کنار حرم حسینی مدرسهای بزرگ و مسجدی باعظمت قرار دارد که در آن برای زائران غذا تدارک میشود. بر در روضه مقدسه نگهبانانی ایستادهاند که جز با اذن آنها نمیتوان داخل شد. عتبه شریفه را که از نقره است باید بوسید و بالای ضریح مقدس قندیلهای طلایی و نقرهای دیده میشود. پردههای ابریشمین زینتبخش درهای ورودی است.»
ابنبطوطه، اهل طنجه در مراکش بود و نزدیک به سه دهه از عمر خود را صرف سفر به سرزمینهای مختلف کرد؛ از شمال آفریقا و خاورمیانه تا هند، چین و جنوب شرق آسیا. گزارش سفرهای او در کتاب «تحفةالنظار فی غرائب الامصار و عجائب الاسفار» ثبت شده که در فارسی به «سفرنامه ابنبطوطه» شهرت دارد و محمدعلی موحد آن را ترجمه کرده است.
ابنبطوطه در سال ۷۲۶ قمری (۱۳۲۶ میلادی) به کربلا رسید. روایت او یکی از نخستین اسناد موجود درباره سیمای این شهر در قرون میانه است. او کربلا را شهری کوچک معرفی میکند که باغهای نخل در اطراف آن گسترده شده و این نخلستانها از آب فرات آبیاری میشوند. به نوشته او، حرم امام حسین(ع) در داخل شهر قرار داشت و در کنار آن مدرسهای بزرگ و مسجدی باشکوه ساخته شده بود که برای زائران در آن غذا فراهم میکردند. ابنبطوطه علاوه بر توصیف حرم، به ساختار اجتماعی شهر نیز اشاره میکند:
«ساکنان این شهر دو طایفهاند: اولاد زحیک و اولاد فائز و همواره میان این دو جماعت جنگ و جدال است، با اینکه هر دو هم امامیه و دارای یک ریشه مشترک هستند و همین اختلاف عامل اصلی در ویرانی شهر کربلاست.»
این بخش از سفرنامه نشان میدهد که کربلا در قرن هشتم هجری، علاوه بر جایگاه مذهبی، شهری با مناسبات اجتماعی و سیاسی خاص خود بوده است؛ شهری که زندگی مردم آن در کنار حرم و مسیرهای زیارت شکل گرفته بود.
پدرو تیشیرا؛ کربلا از نگاه یک جهانگرد پرتغالی
چند قرن پس از ابنبطوطه، مسافری از اروپا …
