به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، نشست «توازن دیپلماسی و میدان در بزنگاههای تاریخ معاصر» روز دوشنبه ۵ مرداد در خبرآنلاین برگزار شد. در این نشست دکتر علی بیگدلی (استاد تاریخ دانشگاه و کارشناس مسائل بینالملل)، شروین وکیلی (تاریخنگار و جامعهشناس) و دکتر حسین راغفر (استاد دانشگاه و کارشناس مسائل اقتصادی) حضور داشتند. متن کامل این نشست را در پی میخوانید:
چهار گلوگاه تاریخ معاصر ایران
فهیمه نظری، دبیر نشست، در آغاز سخنان خود گفت عنوان «توازن دیپلماسی و میدان در بزنگاههای تاریخ معاصر ایران و درسهای آن برای امروز»، مسئلهای بزرگ و راهبردی را در دل خود دارد: در لحظات سرنوشتساز تاریخ ایران، نسبت میان توان میدانی و نظامی کشور با توان دیپلماسی و سیاسی چگونه تنظیم شده است؟ و در کنار این دو، برآورد ما از وزن واقعی قدرتهای جهانی و نیروهای مقابل، تا چه اندازه در تاریخ معاصر ما درست یا نادرست بوده است؟
نظری گفت برای بررسی این موضوع، چهار گلوگاه تاریخی را در نظر گرفتهایم: جنگهای ایران و روس، جنگ جهانی اول، جنگ جهانی دوم و اشغال ایران، و در نهایت جنگ تحمیلی هشتساله.
او پرسش نخست را به جنگهای ایران و روس اختصاص داد و گفت این جنگها زخمی عمیق بر پیکر روان جامعه ایرانی باقی گذاشتهاند که با هر درگیری، یاد آن و عهدنامههای گلستان و ترکمانچای تازه میشود. نظری یادآور شد پس از پیمان گلستان که با آغازگری روسیه در جنگ اول و از دست رفتن بخشهایی از سرزمینهای قفقاز همراه بود، ایرانیان به سرکردگی عباسمیرزا تصمیم گرفتند آن سرزمینها را بازپس گیرند و جنگ دوم را آغاز کردند.
دبیر نشست افزود اگر تبریز و عباسمیرزا را به عنوان نماد «میدان» در نظر بگیریم، او نقش بسیار مهمی در تهییج افکار عمومی و همراه کردن علما ایفا کرد. او با فرستادن پیکهایی به نجف، مجتهدین وقت را با خود همراه ساخت و حتی فتوای جهاد گرفت که میرزا عیسی قائممقام نیز آنها را جمعآوری کرد. به زعم نظری افکار عمومی و لایههای جامعه کاملاً پشت عباسمیرزا بودند؛ اما در تهران، فتحعلیشاه و صدراعظمش (آصفالدوله) با این قضیه موافق نبودند؛ چراکه از گستردگی توان نظامی روسیه ــ که پس از پایان جنگهای ناپلئون تمام قوای خود را به مرزهای ایران آورده بود ــ آگاهی داشتند.
او ادامه …
![[محمدعلی مهتدی] سوریه؛ میدان تقابل ترکیه و رژیم صهیونیستی](/news/u/2026-08-23/ettelaat-071n0.jpg)
