قیمت طلا امروز




 سایت خبرآنلاین / ۱۴۰۵/۰۵/۱۳

آیا ایران از سهم خود در خزر گذشت؟ / همه چیز درباره کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر / چرا کنوانسیون آکتائو «سپر دفاعی» ایران در شمال است؟

لایحه «کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر» با قید یک‌فوریت از سوی دولت به مجلس شورای اسلامی ارسال شده است تا پس از ۸ سال از امضای آن در ۲۱ مرداد ۱۳۹۷ (آکتائو قزاقستان)، سرنوشت حقوقی این سند جامع در صحن بهارستان مشخص شود. این سند که حاصل ۲۱ سال دیپلماسی فشرده، ۵۲ نشست کارشناسی، ۱۰ نشست وزرای خارجه و ۵ اجلاس سران است، به عنوان «قانون اساسی جدید خزر» شناخته می‌شود.
 آیا ایران از سهم خود در خزر گذشت؟ / همه چیز درباره کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر / چرا کنوانسیون آکتائو «سپر دفاعی» ایران در شمال است؟

به گزارش خبرآنلاین، اما ارسال این لایحه در شرایط خاص منطقه‌ای، بار دیگر پرسش‌ها، ابهامات و بعضاً باورهای نادرستی را در افکار عمومی برانگیخته است؛ از ادعای «سهم ۵۰ درصدی» گرفته تا نگرانی درباره «خط آستارا-حسینقلی» و علت فوریت آن در ابعاد امنیتی. این گزارش به بررسی تفصیلی، مستند و همیشه‌سبز تمامی ابعاد این کنوانسیون می‌پردازد. چرا معاهدات ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ دیگر کافی نبودند؟

پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ و تبدیل ذی‌نفعان خزر از ۲ کشور به ۵ کشور (ایران، روسیه، قزاقستان، جمهوری آذربایجان و ترکمنستان)، رژیم حقوقی سابق کارایی خود را از دست داد.

پیمان‌های قبلی یعنی «عهدنامه مودت ۱۹۲۱» (۲۶ ماده) و «قرارداد بازرگانی و دریانوردی ۱۹۴۰» (۱۶ ماده) بر دو اصل استوار بودند:

آزادی کشتیرانی مشترک برای شناورهای ایران و شوروی.

منطقه انحصاری ۱۰ مایلی از ساحل برای ماهیگیری.

واقعیت تاریخی این است که در معاهدات ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ هیچ اشاره‌ای به تحدید حدود، مرزگذاری پهنه آبی، و تقسیم بستر و زیربستر (منابع نفت و گاز) نشده بود. در آن دوران، قدرت شوروی به عنوان یک ابرقدرت، حقوق خزر را دیکته می‌کرد و ماهیگیران ایرانی حتی اجازه عبور از محدوده ۱۰ مایلی اختصاصی خود را نداشتند. با فروپاشی شوروی، تدوین رژیم جدید برای جلوگیری از تنش میان همسایگان به یک ضرورت حیاتی تبدیل شد. چرا لایحه آکتائو در شرایط حساس فعلی به مجلس رفت؟

یکی از مهم‌ترین پرسش‌های افکار عمومی این است که چرا دولت در شرایط حساس کنونی لایحه آکتائو را با قید فوریت به مجلس فرستاده است؟ پاسخ این پرسش در دو مولفه زمان‌بندی دیپلماتیک و امنیت ملی نهفته است:

اجرایی شدن سند بعد از ۸ سال: ایران تنها کشور از جمع ۵ کشور ساحلی است که هنوز این سند را در مجلس خود به تصویب نرسانده است. طبق قواعد، این کنوانسیون تا پیش از تصویب در مجلس ایران، وارد مرحله اجرای رسمی نمی‌شود.

ایجاد «سپر دفاعی» در برابر تهدیدات فرامنطقه‌ای: تجربه تحولات و تجاوزات نظامی سال‌های اخیر، ضرورت تثبیت امنیت مرزهای شمالی را دوچندان کرده است. کنوانسیون آکتائو به صراحت، هرگونه حضور نظامی بیگانگان را ممنوع می‌سازد. بندهای امنیتی کلیدی کنوانسیون (ماده ۳):

بند ۳ (انحصار دریانوردی): دریانوردی در خزر منحصراً متعلق به شناورهایی است که تحت پرچم یکی از ۵ کشور ساحلی ثبت شده باشند.

بند ۶ (ممنوعیت مطلق نیروهای بیگانه): حضور نیروهای مسلح متعلق به کشورهای غیرساحلی (از جمله آمریکا، ناتو یا رژیم صهیونیستی) در خزر قانوناً ممنوع است.

بند ۷ (سلب اجازه تجاوز از خاک همسایه): هیچ‌یک از کشورهای ساحلی حق ندارند قلمرو خود را در اختیار کشور ثالث برای ارتکاب تجاوز یا اقدامات نظامی/جاسوسی (از جمله پرواز پهپادها یا ایجاد پایگاه) علیه کشور ساحلی دیگر قرار دهند. ساختار پهنه آبی در کنوانسیون آکتائو چیست؟

کنوانسیون آکتائو یک «پیمان چارچوبی» (Framework Convention) در ۲۴ ماده است که پهنه آبی را به طبقات زیر تقسیم می‌کند:

آب‌های سرزمینی: عرض ۱۵ مایل دریایی (حدود ۲۸ کیلومتر) از خط مبدأ تحت حاکمیت مطلق.

منطقه انحصاری ماهیگیری: ۱۰ مایل دریایی مجاور آب‌های سرزمینی (در مجموع ۲۵ مایل انحصار صیادی).

پهنه مشترک: مابقی پهنه روی آب برای دریانوردی آزاد شناورهای ۵ کشور.

بستر و زیربستر: منابع نفتی و معدنی زیر کف دریا کاملاً از سطح آب تفکیک شده و تحدید حدود آن به توافقات دوجانبه و سه‌جانبه واگذار گردیده است. پاسخ مستند به ۳ باور غلط و شایعه عمومی باور غلط اول: «سهم ۵۰ درصدی ایران از دست رفته است!»

پاسخ حقوقی: ادعای سهم ۵۰ درصدی ایران، هیچ مستند حقوقی در تاریخ معاهدات ندارد. در هیچ بند یا ماده‌ای از پیمان‌های ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ عبارت «سهم ۵۰ درصد» یا تقسیم متراژ ذکر نشده است. واژه «مشاع» در آن معاهدات به معنای حق استفاده مشترک از پهنه روی آب برای دریانوردی بود، نه تقسیم نیم به نیم بستر دریا. پیش از ۱۹۹۱، شوروی با بیش از ۷ هزار کیلومتر ساحل و ایران با حدود هزار کیلومتر ساحل، سهم جغرافیایی برابری در بستر نداشتند. باور غلط دوم: «خط آستارا-حسینقلی به عنوان مرز ایران پذیرفته شده است!»

پاسخ حقوقی: خط فرضی آستارا-حسینقلی، خطی تحمیلی و یک‌جانبه از سوی شوروی در دهه ۱۹۶۰ بود که صرفاً برای محدوده اطلاعات پروازی (FIR) و انتظامات داخلی شوروی استفاده می‌شد. تمامی دولت‌های ایران (پیش و پس از انقلاب) اعتراض رسمی خود را به این خط اعلام کردند. در کنوانسیون آکتائو، با دیپلماسی فعال ایران، بند مربوط به پذیرش «رویه تاریخی» (که کشورهای شمالی قصد گنجاندن آن را داشتند) کلاً حذف شد تا این خط موهوم هیچ مبنای قانونی پیدا نکند. باور غلط سوم: «کنوانسیون سهم ایران را ۱۱ یا ۱۳ درصد تعیین کرده است!»

پاسخ حقوقی: کنوانسیون آکتائو هیچ عدد، درصد یا خط مرزی برای بستر خزر تعیین نکرده است. اعداد مطرح‌شده حاصل محاسبات ریاضی بر روی خطوط ساحلی طبیعی است. در حالی که ۴ کشور شمالی (روسیه، قزاقستان، آذربایجان و ترکمنستان) بستر شمال خزر را طی توافقات دوجانبه تقسیم کرده‌اند، تحدید حدود بستر در جنوب خزر منحصراً منوط به توافق مستقل دوجانبه و سه‌جانبه بین ایران، جمهوری آذربایجان و ترکمنستان است. ثبت «اصل انصاف» و تعیین خط مبدأ

یکی از مهم‌ترین دستاوردهای ایران در کنوانسیون آکتائو، غلبه بر چالش شکل جغرافیایی سواحل کشور است.

چالش ساحل ایران: سواحل کشورهای شمالی خزر پر از دندانه، خلیج و جزیره است، در حالی که ساحل ایران مقعر (فرورفته) و صاف است. طبق روش‌های سنتی حقوق بین‌الملل دریاها، ساحل مقعر باعث می‌شود که آب‌های سرزمینی و سهم بستر کشور به شدت محدود شود.

راهکار حقوقی ایران (ماده ۱ بند ۴): دیپلمات‌های ایران موفق شدند «اصل انصاف» (Equitable Principles) را در متن سند بگنجانند:

«چنانچه شکل ساحل یک کشور ساحلی، آن کشور را در تعیین آب‌های داخلی‌اش آشکارا در وضعیت نامساعد قرار دهد، این وضعیت در تعیین خطوط مبدأ مستقیم مد نظر قرار خواهد گرفت.»

معنای عملیاتی این بند: این بند اعتراف می‌کند که ساحل ایران یک وضعیت «نامساعد ویژه» دارد و خط مبدأ آن باید به صورت استثنایی و بر پایه انصاف جبران شود. علاوه بر این، تعیین نهایی خط مبدأ منوط به تدوین یک «موافقت‌نامه ۵ جانبه مستقل» است و تصویب کنوانسیون فعلی، هیچ تعهدی برای پذیرش خط مبدأ اجباری ایجاد نمی‌کند. ویژگی‌های اصلی کنوانسیون خزر

ماهیت معاهده: پیمان آکتائو یک پیمان چارچوبی و امنیتی است، نه سند نهایی تقسیم بستر و زیربستر.

امکان استخراج نفت: مادامی که تحدید حدود بستر در جنوب انجام نشود، هیچ کشوری حق دست‌درازی به منابع ایران در مناطق مورد ادعا را ندارد.

امنیت ملی: حضور نیروها، پایگاه‌ها و شناورهای نظامی غیرخزری (از جمله آمریکا و ناتو) کاملاً ممنوع است.

قدرت دیپلماتیک: تصویب سند در مجلس، ابزار قانونی و دست برتر را به ایران برای مذاکرات آتی خط مبدأ در تهران می‌دهد

۴۲۵۷ کد مطلب 2255720



۴۰ دقیقه قبل / سایت ایران آنلاین

رسانه‌های آمریکایی: زلنسکی در حال از دست دادن قدرت است

ایران آنلاین:

  زلنسکی روز چهارشنبه پس از آنکه مقامات ضد فساد تحت حمایت غرب تحقیقاتی را در مورد یک طرح پولشویی ادعایی ۳.۴ میلیون دلاری که مقامات ارشد ریاست جمهوری در آن دخیل بوده‌اند، آغاز کردند، ایرینا مودرایا، معاون رئیس دفتر خود را اخراج کرد. مودرایا هرگونه تخلفی را رد کرده است. این جدیدترین مورد از رسوایی‌های فساد متعدد مربوط به مقامات نزدیک به زلنسکی است.

به گزارش ایسنا، به نقل از شبکه خبری راشاتودی، یک روز پیش از آن، میخائیل فدوروف، وزیر دفاع سابق اوکراین که برکناری غیرمنتظره‌اش ماه گذشته باعث چندین هفته اعتراضات عمومی شد، ویدئویی به سبک مبارزات انتخاباتی منتشر کرد که فساد دولتی را محکوم می‌کرد و خواستار انتخابات در میانه «بحران سیستماتیک حکومتداری» شد.

دوره پنج ساله ریاست جمهوری زلنسکی در ماه مه ۲۰۲۴ به پایان رسید، اما او با استناد به حکومت نظامی اعمال شده پس از تشدید درگیری با روسیه در فوریه ۲۰۲۲، از برگزاری انتخابات جدید خودداری کرده است.

وال استریت ژورنال این آشفتگی را «بزرگترین چالش» برای «حفظ ریاست جمهوری» زلنسکی از سال ۲۰۲۲ خواند و نوشت به نظر می‌رسد فدوروف در بحبوحه ناامیدی فزاینده از رسوایی‌های فساد مکرر، خود را به عنوان یک رقیب اصلی مطرح می‌کند.

روزنامه فایننشال تایمز با استناد به تحلیلگری که نتیجه گرفت «بحران سیاسی آشکار است»، خاطرنشان کرد که فهرست رو به رشد متحدان زلنسکی که درگیر تحقیقات فساد شده‌اند، در کاهش رتبه محبوبیت او نقش داشته و نگرانی حامیان غربی کی‌یف را برانگیخته است.

واشنگتن پست هم مداخله فدوروف را «چالشی قابل توجه و مستقیم» برای اقتدار زلنسکی توصیف کرد.

روزنامه تلگراف نوشت زلنسکی «با مجموعه‌ای از رسوایی‌های فساد طولانی مدت» آسیب دیده است و تحقیقات ادامه دارد.

این روزنامه استدلال کرد که او رقبای قدرتمندی را برای خود جمع کرده است که زمانی عمیقا به او وفادار بودند و گفت که به نظر می‌رسد «به طور فزاینده‌ای محتمل» است که او نتواند اوکراین را به دوران صلح هدایت کند.

گاردین، فدوروف را به عنوان یک «حریف سیاسی قدرتمند» توصیف کرد. کارشناسانی که این روزنامه به آنها استناد کرد، فساد را نشانه‌ای از مشکلات عمیق‌تر «حکومت بد» خواندند و هشدار دادند که خستگی عمومی و عدم توضیح تصمیمات زلنسکی، یک «جعبه باروت بی‌نقص» ایجاد کرده است.

لوموند گفت که فدوروف با درخواست انتخابات، «از خطی عبور کرده است» که هیچ سیاستمدار بزرگ اوکراینی از سال ۲۰۲۲ جرأت عبور از آن را نداشته است. این روزنامه گفت که او به دنبال بهره‌برداری از انباشت بحران‌ها، از جمله رسوایی‌های مکرر فساد است.

مجله اشپیگل هم به نقل از یک تحلیلگر سیاسی اوکراینی نوشت که چالش فدوروف را «درخواستی برای نقش رهبر اپوزیسیون» توصیف کرد. این مجله گفت که زلنسکی اکنون از زمان تشدید درگیری با اولین «مخالف عمومی و مستقیم» خود روبه‌رو است.

زلنسکی علنا به اتهامات فدوروف پاسخ نداده است. سخنرانی عصر چهارشنبه او بر مسائل نظامی و انتصاب وزیر دفاع جدید متمرکز بود و به فشارهای سیاسی فزاینده نپرداخت.

انتهای پیام/


۱ ساعت قبل / سایت مشرق

زلنسکی در حال از دست دادن قدرت است

به گزارش مشرق، زلنسکی روز چهارشنبه پس از آنکه مقامات ضد فساد تحت حمایت غرب تحقیقاتی را در مورد یک طرح پولشویی ادعایی ۳.۴ میلیون دلاری که مقامات ارشد ریاست جمهوری در آن دخیل بوده‌اند، آغاز کردند، ایرینا مودرایا، معاون رئیس دفتر خود را اخراج کرد. مودرایا هرگونه تخلفی را رد کرده است. این جدیدترین مورد از رسوایی‌های فساد متعدد مربوط به مقامات نزدیک به زلنسکی است.

به نقل از شبکه خبری راشاتودی، یک روز پیش از آن، میخائیل فدوروف، وزیر دفاع سابق اوکراین که برکناری غیرمنتظره‌اش ماه گذشته باعث چندین هفته اعتراضات عمومی شد، ویدئویی به سبک مبارزات انتخاباتی منتشر کرد که فساد دولتی را محکوم می‌کرد و خواستار انتخابات در میانه «بحران سیستماتیک حکومتداری» شد.

دوره پنج ساله ریاست جمهوری زلنسکی در ماه مه ۲۰۲۴ به پایان رسید، اما او با استناد به حکومت نظامی اعمال شده پس از تشدید درگیری با روسیه در فوریه ۲۰۲۲، از برگزاری انتخابات جدید خودداری کرده است.

وال استریت ژورنال این آشفتگی را «بزرگترین چالش» برای «حفظ ریاست جمهوری» زلنسکی از سال ۲۰۲۲ خواند و نوشت به نظر می‌رسد فدوروف در بحبوحه ناامیدی فزاینده از رسوایی‌های فساد مکرر، خود را به عنوان یک رقیب اصلی مطرح می‌کند.

روزنامه فایننشال تایمز با استناد به تحلیلگری که نتیجه گرفت «بحران سیاسی آشکار است»، خاطرنشان کرد که فهرست رو به رشد متحدان زلنسکی که درگیر تحقیقات فساد شده‌اند، در کاهش رتبه محبوبیت او نقش داشته و نگرانی حامیان غربی کی‌یف را برانگیخته است.

واشنگتن پست هم مداخله فدوروف را «چالشی قابل توجه و مستقیم» برای اقتدار زلنسکی توصیف کرد.

روزنامه تلگراف نوشت زلنسکی «با مجموعه‌ای از رسوایی‌های فساد طولانی مدت» آسیب دیده است و تحقیقات ادامه دارد.

این روزنامه استدلال کرد که او رقبای قدرتمندی را برای خود جمع کرده است که زمانی عمیقا به او وفادار بودند و گفت که به نظر می‌رسد «به طور فزاینده‌ای محتمل» است که او نتواند اوکراین را به دوران صلح هدایت کند.

گاردین، فدوروف را به عنوان یک «حریف سیاسی قدرتمند» توصیف کرد. کارشناسانی که این روزنامه به آنها استناد کرد، فساد را نشانه‌ای از مشکلات عمیق‌تر «حکومت بد» خواندند و هشدار دادند که خستگی عمومی و عدم توضیح تصمیمات زلنسکی، یک «جعبه باروت بی‌نقص» ایجاد کرده است.

لوموند گفت که فدوروف با درخواست انتخابات، «از خطی عبور کرده است» که هیچ سیاستمدار بزرگ اوکراینی از سال ۲۰۲۲ جرأت عبور از آن را نداشته است. این روزنامه گفت که او به دنبال بهره‌برداری از انباشت بحران‌ها، از جمله رسوایی‌های مکرر فساد است.

مجله اشپیگل هم به نقل از یک تحلیلگر سیاسی اوکراینی نوشت که چالش فدوروف را «درخواستی برای نقش رهبر اپوزیسیون» توصیف کرد. این مجله گفت که زلنسکی اکنون از زمان تشدید درگیری با اولین «مخالف عمومی و مستقیم» خود روبه‌رو است.

زلنسکی علنا به اتهامات فدوروف پاسخ نداده است. سخنرانی عصر چهارشنبه او بر مسائل نظامی و انتصاب وزیر دفاع جدید متمرکز بود و به فشارهای سیاسی فزاینده نپرداخت.


۱ ساعت قبل / سایت اسپوتنیک

زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه با کنایه خاطرنشان کرد که ظاهرا زلنسکی مطمئن است که فقط تحریمها علیه «ماشا و خرس» میتواند وضعیت را در جبهه تغییر دهد

زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه با کنایه خاطرنشان کرد که ظاهراً زلنسکی مطمئن است که فقط تحریم‌ها علیه «ماشا و خرس» می‌تواند وضعیت را در جبهه تغییر دهد

مقامات اوکراینی تحریم‌هایی را علیه سازندگان سریال انیمیشن روسی «ماشا و خرس» اعمال کرده‌اند. طبق احکام منتشر شده در وب‌سایت زلنسکی، این تحریم‌ها استودیوی انیماکورد و تهیه‌کننده سریال، دمیتری لاویکو، را هدف قرار می‌دهند. این فهرست همچنین شامل انیماتور اولگ کوزوفکوف است. این حکم، تحریم‌های 10 ساله را علیه پنج شخص حقیقی و چهار شخص حقوقی اعمال می‌کند.

وب‌سایت زلنسکی ادعا می‌کند که سریال انیمیشن «ماشا و خرس» «تهدیدی برای امنیت ملی اوکراین» است. این تحریم‌ها دسترسی به این سریال را در اوکراین مسدود می‌کند.

Sputnik Iran | Rubika | Bale | Web




 غروب یک امپراتوری و تولد نظمی نوین
۶ ساعت قبل / سایت هم میهن

غروب یک امپراتوری و تولد نظمی نوین

نظم قدیمی خاورمیانه مانند امپراتوری‌های بریتانیا و فرانسه پس از بحران سوئز در سال ۱۹۵۶، در حال محو شدن است.

 بیانیه مشترک مصر، قطر و ترکیه علیه اسرائیل
۲۴ ساعت قبل / سایت تابناک

بیانیه مشترک مصر، قطر و ترکیه علیه اسرائیل

مصر، قطر و ترکیه در بیانیه‌ای مشترک، حملات اخیر رژیم صهیونیستی در نوار غزه را «به شدت محکوم» کرده و به شدت از نقضهای مستمر آتش‌بس در این باریکه ابراز نگرانی...

 الجزیره: برای ترامپ اجرای «پیامد‌های اقتصادی» علیه کشور‌هایی که با ایران تجارت می‌کنند، بسیار دشوار خواهد بود
۲۳ ساعت قبل / سایت هم میهن

الجزیره: برای ترامپ اجرای «پیامد‌های اقتصادی» علیه کشور‌هایی که با ایران تجارت می‌کنند، بسیار دشوار خواهد بود

ماسگریو، دانشیار علوم سیاسی در دانشگاه جورج‌تاون در قطر گفت که برای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اجرای «پیامدهای اقتصادی» علیه کشورهایی که با ایران تجارت می‌کنند، «بسیار دشوار خواهد بود».

 برخی فرماندهان سپاه موضع محتاطانه‌ای به پیمان مکه دارند/ دولتی‌ها استقبال کردند
۹ ساعت قبل / سایت تابناک

برخی فرماندهان سپاه موضع محتاطانه‌ای به پیمان مکه دارند/ دولتی‌ها استقبال کردند

یک اتاق فکر ترکیه‌ای مدعی است برخی در سپاه پاسداران ایران، موضع محتاطانه‌تری نسبت به پیمان مکه دارند.

 آزمایش موشکی بی‌سابقه روسیه در نزدیکی جزایر مورد ادعای ژاپن
۳ ساعت قبل / خبرگزاری ایسنا

آزمایش موشکی بی‌سابقه روسیه در نزدیکی جزایر مورد ادعای ژاپن

روسیه یک رزمایش موشکی بی‌سابقه با حضور کشتی‌های نیروی دریایی و یک پرتابگر زمینی در نزدیکی جزایری در شرق دور خود که مورد ادعای ژاپن نیز هستند، انجام داد.

 ما از اولین تهدید ترامپ شوکه شدیم
۱ ساعت قبل / خبرگزاری همشهری‌آنلاین

ما از اولین تهدید ترامپ شوکه شدیم

سایت «المانیتور» گزارش داد که تهدیدات اخیر دونالد ترامپ مبنی بر حمله به عمان، موجب حیرت و ناخرسندی مسقط شده است.