از نگاه متحدان آمریکا، جنگ ایرانِ رئیسجمهور ترامپ که اکنون وارد ششمین ماه خود شده است، به نظر میرسد به سوی یک شکست راهبردی پیش میرود. به گزارش اکوایران به نقل از انتخاب، نیویورکتایمز نوشت: از نگاه متحدان آمریکا، جنگ ایرانِ رئیسجمهور ترامپ که اکنون وارد ششمین ماه خود شده است، به نظر میرسد به سوی یک شکست راهبردی پیش میرود.
در ادامه این مطلب آمده است: آنها نگراناند که ناتوانی ایالات متحده در تبدیل برتری نظامی خود به ایجاد تغییری پایدار در ایران، آسیبپذیریای را نشان داده باشد که روسیه و چین از آن استقبال خواهند کرد. علاوه بر این، اهداف ترامپ همچنان محقق نشده باقی مانده و ارتش آمریکا با کمبود تسلیحات کلیدی مورد نیاز برای حفظ توان حضور و نفوذ جهانی خود مواجه شده است.
این جنگ، هم ایالات متحده و هم اسرائیل را در موقعیت ضعیفتری قرار داده است؛ در حالی که هر دو طرف اکنون یکدیگر را مسئول این وضعیت آشفته میدانند.
موشکها و پهپادهای ایران نهتنها رفتوآمد از طریق تنگه هرمز را محدود کرده و به زیرساختهای اقتصادی تولید انرژی در کشورهای متحد آمریکا آسیب زدهاند، بلکه همچنان پایگاههای آمریکایی در سراسر خاورمیانه را تهدید میکنند و باعث کشته یا زخمی شدن نیروهای نظامی آمریکایی شدهاند.
تحلیلگران میگویند با تغییر اهداف ترامپ، واشنگتن هم از نظر نظامی و هم دیپلماتیک در حال از دست دادن اعتبار خود است. به گفته آنها، نحوه عملکرد آمریکا در این جنگ، این تصور را تقویت کرده که ایالات متحده به ابزاری غیرقابل پیشبینی برای بیثباتی جهانی تبدیل شده است.
رابین نیبلت، مدیر پیشین اندیشکده چتمهاوس در لندن، گفت: «این جنگ ممکن است مسیر خود را تغییر دهد، اما تا این لحظه نتیجه آن یک "شکست راهبردی و یک شرمساری" بوده است. برای متحدان آمریکا و کسانی که برای امنیت خود به ایالات متحده تکیه دارند، این اتفاق تأییدی است بر اینکه دیگر نمیتوان به آمریکا اعتماد کرد.»
متحدان اروپایی آمریکا وعدههای ترامپ برای تصرف گرینلند از یک متحد ناتو و تهدیدهای او برای خروج از این ائتلاف، در صورتی که دیگر متحدان اهداف هزینهکرد دفاعی او را برآورده نکنند، به یاد دارند.
متحدان آمریکا در خاورمیانه نیز معتقدند امنیت خودشان بهواسطه این جنگ تضعیف شده است؛ هرچند آنقدر به واشنگتن وابسته هستند که شراکت خود با ایالات متحده را کنار نگذارند.
اما علی واعظ، مدیر پروژه ایران در گروه بینالمللی بحران، میگوید آنها از هماکنون در حال اتخاذ سیاست «موازنهگری» هستند؛ یعنی تلاش میکنند روابط خود با ایران را ترمیم کنند و همزمان روابط بهتری با اروپا، چین و روسیه برقرار کنند.
بسیاری از کشورها از نظم جهانی موجود ناراضی بودند، اما یک تفاوت مهم وجود داشت. رابین نیبلت گفت: «اکنون آمریکا خودش را بهعنوان یک نیروی بینظمی تثبیت کرده و همه کشورها از این وضعیت درس میگیرند و تلاش میکنند کمتر به آمریکا وابسته باشند. هیچکس نمیخواهد تابع یک سیاست خارجی متزلزل و رفتوبرگشتی باشد که محدودیتهای خودش را نمیشناسد. این یک شکست راهبردی است.»
علی واعظ نیز به تحولات اخیر دیگری اشاره کرد که به گفته او نشان میدهد آمریکا اعتبار خود را بهعنوان تضمینکننده امنیت متحدانش از دست داده است؛ از جمله تغییر ناگهانی خواستههای ترامپ در هفته گذشته، پس از آنکه او اعلام کرد یک توافق تاریخی هستهای با عربستان سعودی حاصل شده است.
واعظ گفت: «سعودیها با ترامپ یک توافق هستهای انجام میدهند و او ۲۴ ساعت بعد از مواضعش عقبنشینی میکند. این همان بحران اعتبار آمریکا است. نه توان نظامی آن و نه وعدههای دیپلماتیکش دیگر قابل اعتماد نیستند.»
ترامپ استدلال کرده است که جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای حیاتی است و ایران در نهایت در برابر نیروی برتر تسلیم خواهد شد. او روز جمعه گفت انتظار دارد ایران سرانجام متوجه شود که دیگر توان تحمل فشار بیشتری ندارد و بر اساس شرایط آمریکا وارد مذاکره خواهد شد.
ترامپ گفت: «ما آنها را هدف قرار خواهیم داد. خیلی سخت هدف قرار خواهیم داد. در مقطعی آنها خواهند گفت: "دیگر نمیتوانیم این وضعیت را تحمل کنیم."»
اما او گفت که هرگونه اعتمادی که به ایرانیها داشته را از دست داده است؛ زیرا به گفته او، ایرانیها «همیشه میخواهند مذاکره کنند» اما پس از مذاکرات به وعدههای خود عمل نمیکنند.
جنگ جهانی دوم باعث شد آمریکا در داخل قدرتمندتر و در خارج بانفوذتر شود. اما از آن زمان، کارنامه نظامی آمریکا ترکیبی از موفقیتها و شکستها بوده است. دشمنانی که در جنگهایی مانند ویتنام، عراق و افغانستان آمادگی بیشتری برای تحمل هزینه و درد درگیری داشتند، توانستند بیشتر از آمریکا دوام بیاورند.
ممکن است جنگ ایران نیز سرنوشتی مشابه پیدا کند؛ به این معنا که واشنگتن در نهایت دلیل کافی برای کاهش خسارتها و بازگشت به خانه پیدا کند.
آرون دیوید میلر، مذاکرهکننده پیشین آمریکایی و پژوهشگر ارشد بنیاد کارنگی برای صلح بینالمللی، گفت: «این درگیری تاکنون بازدارندگی و اعتبار آمریکا را تضعیف کرده، متحدان آمریکا را ناراضی کرده و دشمنانش را خوشحال کرده است. و اگر تنگه هرمز تحت نفوذ و کنترل ایران قرار بگیرد، این چیزی کمتر از یک شکست راهبردی نخواهد بود.»
کمبود شدید مهمات حیاتی دفاع هوایی، مانند موشکهای پاتریوت، پیامد دیگری نیز در اوکراین داشته است؛ زیرا به روسیه و چین ــ و همچنین ناتو ــ نشان داده که آمریکا دستکم برای سالهای آینده توان کمتری برای تأمین دوباره تسلیحات متحدانش و همچنین جنگیدن در یک جنگ طولانی خواهد داشت.
فرانسوا هایسبورگ، تحلیلگر امنیتی فرانسوی، گفت این جنگ همچنین بهشدت به اتحاد حیاتی میان آمریکا و اسرائیل آسیب زده است.
مقامهای آمریکایی، از جمله جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، گفتهاند که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، هنگام متقاعد کردن ترامپ که جنگ سریع و تعیینکننده خواهد بود، بیش از حد خوشبین بوده است.
همراه با دیدگاههای منفی موجود نسبت به اسرائیل و یهودیان در سطح گستردهتر، که ناشی از جنگ طولانی با حماس در غزه است ــ جنگی که برخی آن را «نسلکشی» مینامند ــ این جنگ باعث افزایش یهودستیزی در آمریکا و فراتر از آن شده است؛ موضوعی که برخی نظرسنجیها نیز آن را نشان میدهند.
به گفته هایسبورگ و واعظ، مهمترین مذاکرات در حال حاضر میان ایران و عمان درباره کنترل تنگه هرمز است؛ تنگهای که هر دو کشور در دو سوی آن قرار دارند.
واعظ گفت ایران خواهان کنترل انحصاری بر مسیر شمالی تنگه و کنترل مشترک بر مسیر جنوبی است؛ موضوعی که عملاً به تهران حق وتو بر عبور و مرور دریایی میدهد.
در مقابل، عمان ــ که ایران معتقد است تحت نفوذ عربستان سعودی و آمریکا قرار دارد ــ خواهان دریافت یک هزینه عبور داوطلبانه است، اما ایران خواستار پرداخت اجباری این هزینه است.
هایسبورگ گفت: «این ممکن است پایان قانون دریایی آنگونه باشد که تاکنون آن را میشناختیم.»
او افزود آزادی کشتیرانی در آبهای جهان از زمان تأسیس آمریکا یکی از منافع حیاتی این کشور بوده، اما اکنون در معرض خطر قرار گرفته است.
تحلیلگران میگویند حتی اگر بر سر تنگه هرمز توافقی حاصل شود، مقامهای ایرانی معتقدند هیچ تضمینی وجود ندارد که ترامپ آن را بپذیرد.
ایرانیها به یاد دارند که ترامپ توافق هستهای سال ۲۰۱۵ را لغو کرد و در جریان مذاکرات هستهای اخیر نیز دو بار به ایران حمله کرد.
به همین دلیل، واعظ میگوید تهران اصرار دارد ابتدا یک توافق نهایی درباره تنگه هرمز حاصل شود و سپس درباره هرگونه تفاهمنامه جدید با واشنگتن مذاکره شود. ایران همچنین خواهان عقبنشینی تجهیزات نظامی تهاجمی آمریکا است.
واعظ گفت: «محاسبه ایران ساده است: با عقبنشینی نیروهای نیابتی منطقهایاش، تهران به اهرمی که تنگه هرمز در اختیارش قرار میدهد نیاز دارد تا از آمریکا امتیاز بگیرد و تضمینی دریافت کند که حمله دیگری علیه ایران رخ نخواهد داد.»
به گفته او، موضع ایران ممکن است با تصمیم متحد یمنیاش، حوثیها، برای محاصره تنگه بابالمندب ــ مسیری که صادرات نفت عربستان از آن به سمت آسیا عبور میکند ــ تقویت شود.
اما حتی تصمیمگیرندگان ایرانی که طرفدار ادامه مذاکرات با آمریکا هستند نیز اعتماد خود را نسبت به توانایی ترامپ برای پایبندی به هر توافقی درباره تنگه هرمز یا هر موضوع دیگری از دست دادهاند.
اسفندیار باتمانقلیچ از بنیاد بورساندبازار، یک مؤسسه پژوهشی متمرکز بر دیپلماسی اقتصادی، گفت: «رهبران ایران نسبت به اینکه دیپلماسی با دولت ترامپ چه چیزی میتواند به دست آورد، بهشدت بدبین شدهاند.»
او افزود بسیاری از آنها ترامپ را فردی بیثبات میدانند و نمیتوانند تصور کنند چگونه میتوان با آمریکا به توافق رسید، در حالی که واشنگتن حتی متحدان خودش را تضعیف کرده است.
واشنگتن جنگی را آغاز کرده که ظاهراً نمیداند چگونه آن را پیروز شود یا پایان دهد؛ در حالی که ایران نیز بیاعتماد است که هر توافقی که حاصل شود، اجرا خواهد شد.
به گفته واعظ، هفتههای آینده احتمالاً شاهد ادامه چرخهای از آتشبسهای موقت و تشدید دوباره درگیریها خواهد بود؛ چیزی که او آن را شکل جدیدی از «جنگ بیپایان» توصیف میکند.
