اکوایران: ایران در نیمه دوم دهه ۹۰ صادرکننده برتر محصولات کشاورزی و غذایی در میان همسایگان بود. اما طی کمتر از یک دهه، بدون آنکه صادرات سقوط چشمگیری را تجربه کند، رشد پرشتاب واردات، تراز تجاری کشور را از مازاد به کسری رساند و ساختار تجارت غذایی ایران را وارد مرحلهای تازه کرد. به گزارش اکوایران، در سالهای اخیر، امنیت غذایی ایران بیش از گذشته با تجارت خارجی گره خورده است. تغییرات اقلیمی، محدودیت منابع آب، افزایش هزینههای تولید و تحریمها هر یک بر تجارت محصولات کشاورزی اثر گذاشتهاند. با این حال، بررسی روند تجارت ایران با ۱۵ کشور همسایه نشان میدهد تغییر جایگاه کشور در بازار منطقه، بیش از آنکه نتیجه کاهش صادرات باشد، حاصل رشد سریع واردات است. روندی که طی چند مرحله شکل گرفت و در نهایت، تراز تجاری محصولات کشاورزی و غذایی را از مازاد به کسری رساند. سالهایی که صادرات دست بالا را داشت
طبق گزارشی که معاونت مطالعات اقتصادی و آینده پژوهی اتاق بازرگانی تهران منتشر کرده، سالهای ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ را میتوان دوره برتری صادراتی ایران در تجارت منطقهای غذا دانست. در سال ۱۳۹۵، ارزش صادرات محصولات کشاورزی و غذایی ایران به ۱۵ کشور همسایه حدود ۴.۹ میلیارد دلار بود، در حالی که واردات حدود ۲.۳ میلیارد دلار برآورد میشد. به این ترتیب، ایران بیش از ۲.۵ میلیارد دلار مازاد تجاری در این بخش داشت. این روند در سال ۱۳۹۶ نیز ادامه یافت و صادرات به حدود ۵.۴ میلیارد دلار رسید، در حالی که واردات تنها اندکی افزایش یافت و به حدود ۲.۵ میلیارد دلار رسید. در نتیجه، مازاد تجاری ایران به حدود ۲.۹ میلیارد دلار افزایش پیدا کرد که بالاترین سطح در دوره بررسیشده است.
در این دوره، عراق مهمترین مقصد صادراتی ایران بود و به تنهایی نزدیک به نیمی از صادرات محصولات کشاورزی و غذایی کشور را جذب میکرد. افغانستان نیز دومین بازار مهم صادراتی با سهم ۱۶ درصدی محسوب میشد. در مقابل، واردات بیشتر از امارات متحده عربی، ترکیه و پاکستان انجام میشد. به طوری که، حدود ۸۲ درصد از واردات ایران از این سه کشور اتفاق میافتاد. این ترکیب نشان میدهد ایران در آن سالها توانسته بود بازارهای صادراتی نسبتا پایداری در منطقه ایجاد کند و همزمان نیاز خود …
