بورس چقدر واقعا رشد کرده است؟؛ وقتی تورم را از شاخص کنار می گذاریم

رشد اسمی بورس لزوما به معنای رشد واقعی نیست. با تعدیل شاخص با تورم، مشخص می شود بورس با وجود رکوردهای جدید، هنوز از نظر واقعی با سطح سال ۱۳۹۹ فاصله زیادی دارد. بورس واقعا رشد کرده یا تورم باعث رشد شاخص شده است؟

رکوردشکنی های اخیر شاخص کل بورس این سوال را ایجاد کرده که آیا بازار سرمایه واقعا رشد کرده یا بخشی از این افزایش تنها نتیجه تورم و کاهش ارزش پول است؟ بررسی شاخص بورس در کنار CPI نشان می دهد تصویر بازار در صورت در نظر گرفتن تورم، با آنچه از رشد اسمی شاخص دیده می شود، تفاوت زیادی دارد.

در روزهای اخیر شاخص کل بورس بار دیگر رکوردهای جدیدی ثبت کرده و به محدوده ۶ میلیون واحد رسیده است. این رشد در نگاه اول می تواند به معنای عبور بازار از سقف های قبلی و ثبت یک دوره جدید از رشد بورس باشد. اما در اقتصادی که سال ها با تورم بالا مواجه بوده، تنها نگاه کردن به عدد شاخص نمی تواند معیار مناسبی برای سنجش عملکرد واقعی بازار باشد.

سوال اینجاست که آیا رشد شاخص بورس بیشتر از تورم بوده یا صرفا ارزش اسمی دارایی ها همراه با افزایش سطح عمومی قیمت ها بالا رفته است؟

برای بررسی این موضوع، شاخص کل بورس در کنار شاخص قیمت مصرف کننده یا CPI قرار گرفته است. CPI یکی از شاخص های اصلی برای بررسی تغییرات سطح عمومی قیمت ها و تورم است. در این بررسی، شاخص کل بورس با استفاده از ارقام ماهانه CPI تعدیل شده تا بتوان روند شاخص را با در نظر گرفتن اثر تورم بررسی کرد.

بورس امروز از سال ۱۳۹۹ جلوتر است؟

تفاوت دو خط در نمودار، به ویژه از سال ۱۳۹۹ به بعد، قابل توجه است.

در مرداد ۱۳۹۹، شاخص کل بورس در محدوده ۱.۸۵ میلیون واحد قرار داشت. اما وقتی اثر تورم را در نظر می گیریم، سطح شاخص در آن مقطع به حدود ۱۸.۸ میلیون واحد می رسد.

در شرایط فعلی، شاخص کل بورس از نظر اسمی به محدوده ۶ میلیون واحد رسیده است؛ یعنی بیش از سه برابر سطح شاخص در مرداد ۱۳۹۹. با این حال، شاخص تعدیل شده با تورم در محدوده …