ابرتورم یکی از شدیدترین و مخربترین اشکال تورم است؛ وضعیتی که در آن سطح عمومی قیمتها با سرعتی بسیار بالا افزایش پیدا میکند و ارزش پول بهسرعت کاهش مییابد. با توجه به افزایش تورم در ایران، در ماههای اخیر بحثهایی درباره احتمال حرکت اقتصاد کشور به سمت ابرتورم مطرح شده است. اما ابرتورم دقیقا چه زمانی رخ میدهد و چه عواملی میتوانند اقتصاد را به این نقطه برسانند؟ بر اساس تعریف کلاسیک فیلیپ کاگان، ابرتورم زمانی آغاز میشود که نرخ تورم ماهانه از ۵۰ درصد عبور کند. در چنین شرایطی، سطح عمومی قیمتها در کمتر از دو ماه تقریبا دو برابر میشود. طبق همین معیار، پایان دوره ابرتورم نیز زمانی در نظر گرفته میشود که تورم ماهانه حداقل برای ۱۲ ماه متوالی زیر ۵۰ درصد باقی بماند.
تجربه تاریخی نشان میدهد ابرتورم معمولا در شرایطی مانند جنگ، انقلاب، فروپاشیهای سیاسی و بحرانهای شدید اقتصادی رخ میدهد. در چنین شرایطی، دولتها ممکن است با کسری بودجه و بدهیهای سنگین مواجه شوند و برای تامین مالی این شکاف به خلق پول متوسل شوند. تداوم این روند میتواند به تشدید تورم، کاهش ارزش پول و شکلگیری یک چرخه تورمی فزاینده منجر شود.
نیکاراگوئه در اواخر دهه ۱۹۸۰ یکی از نمونههای قابل توجه ابرتورم است. دوره ابرتورم این کشور ۵۸ ماه ادامه داشت و متوسط …
