جنگ روایت‌ها؛ وقتی زن و شوهر یک خاطره را متفاوت به یاد می‌آورند

عصر ایران/ سواد زندگی؛ مریم طرزی - اینقدر بهانه های جور و واجور برای دعوای بین زن و شوهر هست که جای تعجب ندارد وقتی یاد چیزی در گذشته می افتیم، بی هوا جرقه یک دعوای درست و حسابی را می زنیم! بله همین یادآوری خاطره ای مشترک در گذشته به راحتی می تواند بهانه ای برای قهر و دعوا شود؛ اما آگاهی از کارکرد مغز و نیز سواد عاطفی بالا به زوج های باهوش و با عاطفه اجازه نمی دهد که روز خودشان را خراب کنند و انرژی شان را بی خود تحلیل ببرند!

شاید باورتان نشود، اما مغز ما وقایع را مثل یک دوربین مداربسته ضبط نمی‌کند. حافظه ما «بازسازی» می کند، یعنی هر بار که چیزی را به یاد می‌آوریم، مغز تکه‌های پراکنده را از گوشه‌وکنار برمی‌دارد و یک فیلم جدید می‌سازد.

این یعنی اگر از ده نفر بخواهید یک مهمانی شب‌عید را تعریف کنند، ده روایت متفاوت خواهید شنید.

جنگ زن و شوهر بر سر روایت خاطره ها

حالا تصور کنید زن و شوهری که سال‌ها با هم زندگی کرده‌اند و هر کدام انبوهی از احساسات، انتظارات و حتی ناگفته‌ها را به آن مهمانی برده‌اند، چگونه جزئیات آن شب را به باد می آورند؟!

چرا مغز ما یک خاطره را دو جور ضبط می‌کند؟

تحقیقات نشان می‌دهد زنان اغلب وقایع عاطفی را با جزئیات احساسی بیشتری ثبت می‌کنند.

شاید به همین دلیل است که او به‌خوبی به یاد دارد چه کلمه‌ای در آن مهمانی به او گفته شد، اما شوهرش شاید اصلاً متوجه آن کلمه نشده است.

این تفاوت در «ثبت عاطفی» است، نه در حافظهٔ سرگذشتی. اجازه دهید کمی بیشتر به این مطلب بپردازیم:

تحقیقات متعدد در حوزهٔ عصب‌شناسی و روان‌شناسی شناختی نشان می‌دهد که زنان و مردان، خاطرات عاطفی را به‌شکل متفاوتی در مغز خود ذخیره و بازیابی می‌کنند.

یک مطالعه در سال ۲۰۰۷ نشان داد زنان در آزمون‌های حافظه، اطلاعات عاطفی بیشتری را نسبت به مردان به یاد می‌آورند، بدون اینکه در به‌خاطرآوردن اطلاعات خنثی دچار نقص شوند.

یعنی این تفاوت به‌معنای «حافظهٔ ضعیف‌تر» مردان نیست؛ بلکه به‌معنای «حساسیت بیشتر» مغز زنان به بار عاطفی وقایع است.

اما جالب‌تر اینجاست که نوع جزئیاتی که هر کدام ثبت می‌کنند نیز متفاوت است.

پژوهش‌ها نشان داده‌اند که در یک رویداد عاطفی، مغز مردان تمایل دارد «اصل ماجرا»  را ذخیره کند—همان خلاصه کلی …