عصر ایران؛ ایلیا دیانوش - مرگ دالی پارتن، ملقب به «ملکۀ موسیقی کانتری»، فقط پایان زندگی یکی از مشهورترین خوانندگان و ترانهسرایان آمریکایی نیست؛ بهانهای است برای دوباره شنیدن ترانهای که شاید بیش از هر اثر دیگری، بخشی از تجربهی عاطفی چند نسل از زنان را روایت کرده است: «Jolene».
دالی پارتن همین سه شنبۀ اخیر (سوم شهریور 1405 خورشیدی) یا ۲۵ اوت ۲۰۲۶ و در ۸۰سالگی درگذشت و با مرگ او، یکی از مهمترین چهرههای تاریخ موسیقی کانتری از صحنه کنار رفت. «Jolene» که در سال ۱۹۷۳ منتشر شد، یکی از ماندگارترین آثار اوست؛ ترانهای دربارۀ زنی که از زن دیگری میخواهد مردش را از او نگیرد.
اما حدود نیم قرن بعد، وقتی بیانسه همین ترانه را در آلبوم Cowboy Carter با روایتی تازه بازخوانی میکند، اتفاق جالبی رخ میدهد: جولین همان جولین است، مرد همان مرد است، تهدید فروپاشی رابطه، همان تهدید است؛ اما زنِ راوی دیگر همان زن نیست!
پارتن از جولین میخواهد: «I'm begging of you»؛ «بهت التماس میکنم». بیانسه اما میگوید: «I'm warning you»؛ «بهت هشدار میدم». فاصلۀ میان begging و warning شاید کوتاهترین خلاصۀ ممکن از فاصلۀ میان این دو روایت باشد؛ فاصلهای که فقط موسیقایی نیست، بلکه میتوان آن را نشانهای از تغییر نگاه زنان به خود، رابطه، رقیب و خانواده در نیم قرن اخیر دانست. دالی پارتن و جهان «جولین»
دالی پارتن در ۱۹ ژانویه ۱۹۴۶ متولد شد؛ درست در آغاز نسلی که بعدها به Baby Boomers معروف شد. «Jolene» نیز در سال ۱۹۷۳ منتشر شد؛ دورهای که جامعهی آمریکا در حال تجربۀ تغییرات عمیقی در روابط زن و مرد، هنجارهای جنسی، نقشهای خانوادگی و تعریف استقلال فردی بود.
برای فهم بهتر دنیایی که «Jolene» از دل آن بیرون آمد، باید کمی هم با موسیقی کانتری آشنا شویم.
کانتری فقط یک سبک موسیقی با سازهایی مانند گیتار، بانجو و فیدل نیست؛ در شکل کلاسیکش، موسیقیِ روایت آدمهای معمولی، زندگی خانوادگی، عشق، خیانت، کار، فقر، ایمان، تنهایی و جغرافیای جنوب و روستاهای آمریکاست. به همین دلیل، ترانههای کانتری اغلب داستان دارند و شخصیتهایشان بیش از آنکه قهرمانانی دستنیافتنی باشند، آدمهایی هستند که با مسائل بسیار زمینی زندگی دستوپنجه نرم میکنند.
«جولین» هم دقیقاً چنین است: داستانی …
