عصر ایران؛ مهرداد خدیر - واکنش منفی و نقدهای دینی و قرآنی بر سخنی از سید احمد خاتمی دربارۀ تعبیر «صلح» در قرآن او را واداشت در خطبههای نماز جمعۀ تهران موضع بینابینی بگیرد تا تصور نشود تکرارکنندۀ مواضع امثال میرباقری است.
برخی البته توضیحات بعدی و فقهی او را که به جای دوگانۀ جنگ و صلح از گزینه سوم سخن به میان آورد نشانهای از احتمال انتصاب یا انتخاب او به دبیری شورای نگهبان و جانشینی آیتالله احمد جنتی دانستند که به سبب کهولت سن طبعا باید جانشینی برای او تعیین شود چون این شورا را با فقیهان آن میشناسند و خطیب جمعه اصطلاح خاص فقهی را بر زبان آورد.
ماجرا از این قرار است که حجتالاسلام سید احمد خاتمی اواخر هفتۀ گذشته در مسجد صادقیه قم گفته بود: «صلح در قرآن دربارۀ دعواهای خانوادگی است و ربطی به جنگ ندارد و اشاره به صلح با استناد به قرآن استفادۀ ابزاری از قرآن است.»
هر چند سید احمد خاتمی از سید محمد خاتمی نام نبرد اما حدس زده شد که عضو فقهای شورای نگهبان به شبیهترین فرد در نام و نام خانوادگی به خود و ناشبیهترین در دیدگاه سیاسی طعنه میزند که از «صلح شرافتمندانه» در جنگ با آمریکا گفته بود.
همچنین میتوان پرسید اگر چنین مفهومی در قرآن نیست چگونه استفادۀ ابزاری کردهاند. «ابزار»ی باید باشد تا استفاده ابزاری کنند در حالی که عضو هیأت رییسۀ خبرگان گفته نیست!
بلافاصله اما پژوهشگری یادآور شد واژۀ «سلم» که 140 بار در قرآن به کار رفته به معنی همان صلح است کما اینکه راغب اصفهانی ( صاحب مفرداتالقرآن) هم گفته: السلم هو الصلح (سلم، همان صلح است) و کتاب مشهور «جنگ و صلح» هم در عربی به «السلم و الحرب» ترجمه شده است. (برگرفته از یادداشت مجید مرادی بارنشر شده در همین تارنما).
آقای احمد خاتمی هم در خطبههای نماز جمعه درصدد توضیح برآمد و ضمن تکرار مرتبط بودن صلح قرآن با موضوعات خانوادگی یادآور شد به جز دو گزینه جنگ و صلح، اصطلاح فقهی دیگری هم داریم به نام «مهادنه».
جالب این که مرحوم مطهری در کتاب «سیری در سیرۀ ائمۀ اطهار»، مهادنه یا هدنه را همان مصالحه دانسته و نوشته است: مهادنه یعنی مصالحه و هدنه یعنی صلح. معنی این صلح چیست؟ همان پیمان عدم تعرض و به اصطلاح امروز همزیستی مسالمتآمیز و پیمان نجنگیدن.
…
