حمیدرضا نوربخش، غلام علمشاهی، علیرضا افتخاری، هومن نامداری، حسین علیشاپور، حسام الدین سراج، هوشنگ کامکار، رضا شایسته، کامران همت پور، علی عزیزی، علی همتیان و خانواده خواجهامیری از حاضران این مراسم بودند.
محمد الهیاری مدیرعامل بنیاد رودکی، مهدی شفیعی معاون هنری برخی مسئولان حاضر در مراسم بودند.
ایرج را نمیتوان از تاریخ موسیقی کشور جدا کرد
در ابتدای مراسم، حمیدرضا نوربخش، مدیرعامل خانه موسیقی، روی صحنه رفت و درباره ایرج خواجهامیری توضیحاتی داد.
او گفت: «به عاشقان ایرج بزرگ و پیشکسوتان، بزرگان و هنرمندان موسیقی تسلیت میگویم. ایرج خاطره چندین نسل است و چه بخواهیم و چه نخواهیم، او را نمیتوان از تاریخ موسیقی کشور جدا کرد. حنجره او مهر خدادادی بود و آثار باارزشی که در طول نزدیک به نیم قرن یا بیشتر این مرد ترانه خواند و آنها را به آرشیو موسیقی ایران افزود.»
نوربخش ادامه داد: «چند سال پیش گفتوگویی درباره او داشتم که یک بیوگرافی متفاوت بود و امیدوارم روزی آن را عرضه کنم. آنجا دریافتم که او ژنی استثنایی داشته و بدون معلم مستقیم، با ذهن و نبوغ ویژه، از آن منطقه از شنیدههایش توانسته سبکی را تولید کند و بعد به تهران آمده و بزرگانی چون صبا را دیده و از وجود بزرگان خوشه برچیده تا ایرج شده است.»
وی افزود: «سبک او متأثر از آواز اصفهان است، چون خودش اهل آنجاست. از تاج و بزرگان آن خطه بهره برده و در جوانی سبکی را ساخته است. معمولاً کسی در جوانی به امضای خودش نمیرسد، اما ایرج در همان جوانی سبک خودش را داشت.»
از قطبیسازی درباره بزرگان آواز پرهیز کنیم
نوربخش گفت: «آثار او همچنان جاودان خواهد ماند. بعضیها میخواهند در فضای مجازی او را قطبیسازی کنند. وقتی شجریان درباره ایرج لقب پهلوان را به کار میبرد، باید به آن توجه کنیم.»
او ادامه داد: «شجریان میگفت تازه به رادیو آمده بودم و اول کارم بود. پیشکسوتان آن روزها به جوانها اعتنا نداشتند. یک روز شجریان در حیاط رادیو ایستاده که ایرج سمتش میآید و میگوید: شجریان شمایی؟ آوازی از شما شنیدهام و او را تحسین میکند. این را از زبان ایرج هم شنیدهام. بزرگان با هم این چنین هستند. ما نباید فضا را دو قطبی کنیم. اینها بزرگان آواز و موسیقی ایران هستند و از قطبیسازیها پرهیز کنیم. ایرج از بهترین جای هستی نظارهگر ماست.»
او در پایان مجدداً به خانواده خواجهامیری تسلیت گفت.
حضور کلاه مخملیها در مراسم تشییع ایرج غزل
در نوجوانی برای دیدن ایرج مدرسه را ترک کردم
در ادامه مراسم، علیرضا افتخاری روی صحنه رفت و درباره ایرج خواجهامیری به بیان توضیحاتی پرداخت.
او گفت: «دست همه را میبوسم» و شعری از سعدی خواند.
افتخاری گفت: «در سن دوازده سالگی قرار بود استاد در اصفهان اجرا داشته باشند. پردهای بود که نوشته بود استاد ایرج به زودی اینجا اجرا دارد. یک ماه مدرسه را ترک کردم تا ایشان را زیارت کنم. اما استاد را در مکان دیگر زیارت کردم. اما آن عشق در گرفت. به گونهای شد که نمیتوانم دربارهاش توضیح دهم. اما عاشق ایرج بودم و سعی نمیکردم صدای او را تقلید کنم؛ صدای خودم را داشتم و چارهای نبود.»
افتخاری در پایان آوازی را خواند.
پدرم با رفتنش به من درس عشق داد
سپس احسان خواجهامیری روی صحنه رفت.
او گفت: «اگر پدرم اینجا بود، برایتان آواز میخواند. پدرم عاشق ایران بود و میخواست مردم این را بدانند.»
او افزود: «پدرم با رفتنش به من درس عشق داد.»
وی در ادامه به یاد پدرش آوازی را خواند.
ایرج را پدر معنوی خودم میدانم
در ادامه مراسم، علی جهاندار، خواننده، روی صحنه رفت.
او گفت: «به خانواده خواجهامیری تسلیت میگویم و حال احسان مسئولیت بیشتری دارد. من ایرج را پدر معنوی خودم میدانم و بسیاری از آوازهای او را خواندهام. ایشان مرا تشویق کرد و تلاشام این است کار بزرگان را به دقت دنبال کنم.»
چهار نفر نشان طلا دارند؛ بنان، ایرج، گلپایگانی و شجریان
او ادامه داد: «چهار نفر نشان طلا دارند؛ بنان، ایرج، اکبر گلپایگانی و شجریان که استادی او دیگر محرز است. در مزرعه چند گل دانهدرشت است و نمیتوان آنها را جدا کرد.»
جهاندار افزود: «ایرج رکوردهایی زده است. ایرج تنها کسی است که در ماراتن آواز به سرمنزل رسید؛ بیآسیب و کموکاست. او در نود و یک سالگی ژوست میخواند. ایرج در این زمینه رکورددار است و کسایی او را پهلوان آواز خواند. ایرج در آواز چون عقاب است.»
جهاندار در ادامه قطعهای از ایرج را خواند.
شصت سال با ایرج رفاقت کردم
سیدمحمد موسوی، نوازنده، نیز در ادامه آیین تشییع ایرج روی صحنه رفت و قطعهای را نواخت.
موسوی گفت: «درود به عاشقان که امروز به بدرقه ایرج آمدند. من شصت سال با ایرج رفاقت کردم. سال ۶۴ منزل بنان رفتم و او گفت کاش خداوند صدای ایرج را به من میداد. زیاد صحبت میکنم و دندانهایم ایراد دارد، اما میخواهم بنوازم.»
وی در پایان گفت: «تلاشم این بود با این حضور و اجرا به ایرج بزرگ ادای احترام کنم.»
ایرج هرگز تنها نخواهد بود
شاهزیدی نیز با اشاره به اینکه با صحبت نمیتوان حق مطلب را ادا کرد، با بغض شعری را برای ایرج دکلمه کرد و گفت: «ایرج هرگز تنها نخواهد بود. آنچه باید توجه کنیم این است که جلوی چشم شما الان ایرج نفس نمیکشد و روزی برای شنیدن آثارش هر جا بودند، خودشان را به رادیو میرساندند. لذا خوب زندگی کنیم.»
وی افزود: «بسیار در خدمت ایرج بودم و ایشان زمانی دهان باز میکرد برای حاضران جالب و زیبا بود و هرگز ندیدم صدای ایشان گرفته باشد. استاد تاج میگفت ایرج صدا دارد. لازمه صدای خوب، مرارت و کار و ممارست است. این رویه بیست، سی سال طول میکشد و طی این روند مردم هنرمند را میشناسند.»
شاهزیدی ادامه داد: «آواز سخت است و ساده نیست و سختترین رشته موسیقی آواز است. حالت بد باشد نمیتوانی بخوانی، کرایه خانه داشته باشی نمیتوانی بخوانی و باید متعدد شنیده باشی تا خواننده شوی. اینکه الان همه به سبک شجریان میخوانند، قدیم رایج نبوده است.»
او گفت: «یادمان باشد بزرگانی چون ایرج فراموش نشوند و اگر با آنها باشیم، روحشان با ماست.»
وی در پایان به یاد ایرج، از زندهیاد تاج خواند.
در پایان همایون خواجهامیری فرزند بزرگ ایرج روی صحنه رفت ضمن قرائت متنی در وصف پدر، از حضار بابت حضورشان تشکر کرد.
حین حمل پیکر هنرمند، به سمت خانه ابدی قطعاتی از غزلخوانی زندهیاد خواجهامیری پخش شد. انتهای پیام/
