
به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، محمدمسعود صادقی، وابسته فرهنگی و مسئول خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران در آلماتی، در یادداشتی با عنوان «از دیپلماسی میراث تا ضرورت نوسازی علمی» ظرفیتهای تاریخی و علمی این شهر برای توسعه ایرانشناسی و آموزش زبان فارسی را مورد بررسی قرار داده است.
در یادداشت وابسته فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در آلماتی، آمده است: زبان فارسی در کلانشهر آلماتی فراتر از یک زبان خارجی یا ابزار ارتباطی روزمره «کلید فهم میراث خطی، تاریخ میانه و هویت معنوی و تمدنی قزاقستان» به شمار میرود.
آلماتی بهعنوان پایتخت علمی و نخبگانی قزاقستان، کانون اصلی استقرار دانشگاههای مادر، مراکزی مانند دانشگاه ملی فارابی، انستیتو شرقشناسی سلیماناف و گنجینههای اسنادی است که بخش عمدهای از حافظه تاریخی منطقه آسیای مرکزی را در خود جای دادهاند.
با وجود پیشینه دیرینه و ارزشمند کرسیهای ایرانشناسی و زبان فارسی در این شهر حوزه آموزش و پژوهش زبان فارسی در حال حاضر در یک «نقطه عطف ساختاری» قرار گرفته است.
جامعه علمی و فرهنگی آلماتی اکنون با ضرورت گذار از الگوی سنتی «ایرانشناسی کلاسیک و توصیفی» به الگوی جدید «دیپلماسی علمی، اقتصادی، کاربردی و دانشبنیان» مواجه است.
وجود هزاران نسخه خطی، فرمان، وقفنامه و سند تاریخی به زبان فارسی در گنجینههای ملی آلماتی از جمله انستیتو شرقشناسی و کتابخانه ملی قزاقستان، این زبان را به ابزاری زیستی و غیرقابل جایگزین برای مورخان و جامعهشناسان قزاقستان تبدیل کرده است.
تدوین «تاریخ ملی قزاقستان» و بازخوانی متون دوره خانات قزاق بدون دسترسی مستقیم به منابع اصلی فارسی امکانپذیر نیست. این نیاز تاریخی یک تقاضای کیفی و دائمی برای تربیت متخصصان متنشناس و سندپژوه در آلماتی ایجاد کرده است.
البته پایش دقیق میدانی در آلماتی نشاندهنده یک «دوگانگی ساختاری» در ترکیب فراگیران زبان فارسی است؛ دراین جغرافیا هسته تخصصی را دانشجویان دانشگاه فارابی و پژوهشگران فرهنگستان علوم شامل میشوند که با وجود کیفیت بالای علمی، آمار رسمی در این بخش محدود باقی مانده است.
در این بین بدنه عمومی و کاربردی نیز با چالشهایی مواجه هستند و بیش از ۷۰ درصد مخاطبان دانشگاه تربیت مدرس دختران «ژمپو» و …










![[لیلا اردبیلی] میراث فرهنگی؛ فراتر از دیوار و سنگ](/news/u/2026-08-23/ettelaat-j0awm.jpg)

